Zayıflama İğnelerinde Gizli Tehlike: Kas Kaybı ve Geri Kilo Alma Riski

Obeziteyle mücadelede son dönemde yaygınlaşan zayıflama iğneleri, yüksek oranlı kilo kaybı sağlamasıyla dikkat çekse de beraberinde getirdiği kas kaybı, beslenme eksiklikleri ve tedavinin ardından yeniden kilo alma riskleri nedeniyle tartışma konusu oluyor. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Doç. Dr. Merve Bayram, bu ilaçların metabolizma ve vücut kompozisyonu üzerindeki etkilerini değerlendirerek, kilo kaybının sadece tartıdaki rakamlardan ibaret olmaması gerektiğini ve özellikle kas kaybının uzun vadeli sağlık riskleri taşıdığını vurguladı.

Kilo yönetiminde yeni bir dönemi başlatan bu ilaçlarla, araştırmalara göre ortalama yüzde 15 ile 20 arasında kilo kaybı elde edilebiliyor. Eskiden bu düzeydeki kayıplar daha çok obezite cerrahileriyle mümkün olurken, bazı ilaçların kalp-damar hastalarında kalp krizi ve inme riskini azalttığı gözlemlendi. Ancak Doç. Dr. Merve Bayram, tedavinin bırakılmasının ardından ortaya çıkan tabloya dikkat çekerek şunları söyledi: "Zayıflama iğneleri obezite tedavisinde yeni bir dönem açtı. Araştırmalarda, kullanılan ilaca bağlı olarak ortalama yüzde 15 ile 20 kilo kaybı görüldü. Geçmişte bu büyüklükte bir kayıp daha çok obezite ameliyatlarıyla görülüyordu. Geniş çaplı bir araştırmada, kalp-damar hastalığı olan kişilerde bu ilaçlardan birinin kalp krizi ve inme gibi ciddi olayların riskini de azalttığı görüldü. Ancak en çarpıcı bulgu tedavi bırakıldığında ortaya çıktı. Bir çalışmada, katılımcılar verdikleri kilonun yaklaşık üçte ikisini ilacı bıraktıktan sonraki bir yıl içinde geri aldı. Obezite, kilo verildikten sonra da uzun vadeli takip gerektiren bir hastalık. Bu nedenle daha tedaviye başlarken verilen kilonun nasıl korunacağını da konuşmak gerekiyor."

İlgili haber: Ağrı'daki Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi Projesine Yeni Birimler Ekleniyor

Kilo kaybının sadece yağ dokusundan gerçekleşmediğini belirten Doç. Dr. Bayram, hızlı kayıplarda yağsız doku kaybının ciddi bir risk olduğunu ifade etti. Bayram, "Hızlı ve yüksek orandaki kilo kayıplarında kaybedilen ağırlığın yaklaşık yüzde 25-40’ı yağsız doku olabiliyor. Direnç egzersizi ve yeterli protein alımı olmadığında bu oran artabiliyor. Kas kaybı yalnızca estetik bir mesele değil; dinlenme metabolik hızını, insülin duyarlılığını, kemik sağlığını ve ileri yaşlarda düşme ve kırık riskini doğrudan etkiliyor. En sinsi senaryo ise sarkopenik obezite. Tartıda ciddi bir düşüş görülmesine rağmen kişi hem yağlı hem de güçsüz kalabiliyor." şeklinde konuştu.

Hızlı kilo kaybının fiziksel görünüm üzerindeki etkilerine de değinen Doç. Dr. Bayram, yüzdeki yağ kaybının ani yaşlanma görüntüsüne, yanakların çökmesine ve hatların keskinleşmesine neden olduğunu belirtti. Bu durumun sadece yüzle sınırlı kalmadığını vurgulayan Bayram, "Vücut, kaybı yalnızca bizim istediğimiz bölgelerden gerçekleştirmiyor. Yüzde gördüğümüz şeyin bir benzeri uyluk ve gövde kaslarında da yaşanabiliyor. Oradaki değişimi ise ayna göstermiyor." ifadelerini kullandı.

İlaçların iştah baskılayıcı etkisinin beslenme yetersizliklerini tetikleyebileceğini söyleyen Doç. Dr. Bayram, günlük enerji alımının 500 ile bin kalori arasında azalabildiğini, bunun da protein, vitamin ve mineral eksikliklerine yol açtığını belirtti. Bayram, "Bu ilaçlarla günlük enerji alımı 500 ila bin kalori azalabiliyor. Ancak azalan yalnızca kalori değil, besin çeşitliliği ve besin ögesi alımı da olabiliyor. İştahı azalan bir kişi et, kuru baklagil ve sebze gibi besinleri tüketmekte zorlanabiliyor. Gününü birkaç lokmayla geçirdiğinde yeterli protein almak güçleşiyor. Bu durum haftalarca devam ederse kilo verirken kas kütlesini ve gücü korumak da zorlaşıyor. Tartıda eksilen kiloyu görüyoruz ancak o kilonun ne kadarının yağdan, ne kadarının kastan gittiğini tartı bize söylemiyor." dedi.

İlgili haber: Prof. Dr. Şevket Özkaya'dan Zatürre Uyarısı: Kovid-19 ile Vakalar Artıyor

Porsiyonların küçülmesiyle birlikte kalsiyum, lif, folat, B12 vitamini ve demir alımının yetersiz kalabileceğini hatırlatan Doç. Dr. Bayram; halsizlik, saç dökülmesi ve safra taşı riskinin artabileceği konusunda uyardı. Ayrıca doz artırımı süreçlerinde karın ağrısı, kabızlık, kusma ve bulantı gibi sindirim sistemi sorunlarının görülebileceğini, bulantının beslenmeyi zorlaştırırken kusmanın sıvı kaybına neden olduğunu ekledi.