Zatürre Riskini Azaltmak İçin Alınması Gereken 5 Temel Önlem

Akciğer dokusunun bakteri, virüs veya nadiren mantarlar nedeniyle enfekte olmasıyla ortaya çıkan zatürre (pnömoni), özellikle belirli risk grupları için ciddi sağlık tehditleri oluşturmaya devam ediyor. Memorial Göztepe Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Dildar Duman, tanı ve tedavi yöntemleri gelişmiş olsa da hastalığın küresel bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2026 yılı verilerine dayanarak, zatürrenin de dahil olduğu alt solunum yolu enfeksiyonlarının dünya genelindeki başlıca ölüm nedenleri arasında yer aldığını kaydeden Prof. Dr. Duman; 65 yaş üstü bireyler, 5 yaş altı çocuklar ve kronik hastalığı olanların hastaneye yatış ve komplikasyon riskinin daha yüksek olduğuna dikkat çekti.

Zatürrenin tipik belirtileri arasında ateş, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik yer alıyor. Ancak Prof. Dr. Dildar Duman, özellikle yaşlılarda hastalığın yüksek ateş veya öksürük olmadan da seyredebileceği konusunda uyardı. Prof. Dr. Duman, "Ani dalgınlık, bilinç bulanıklığı, iştahsızlık, aşırı halsizlik ve günlük aktivitelerde belirgin azalma, zatürrenin ilk işaretleri arasında yer alabilir. Özellikle risk grubundaki kişilerin bu belirtileri yalnızca yaşlanmaya veya yorgunluğa bağlamaması gerekir. Öksürük ve nefes darlığının yanı sıra genel durumda açıklanamayan bir kötüleşme yaşanması halinde tıbbi değerlendirmeye başvurulmalıdır. Ciddi solunum sıkıntısı, dudaklarda veya ciltte morarma ya da bilinç değişikliği gelişmesi durumunda ise acil tıbbi yardım alınmalıdır" dedi.

İlgili haber: Prof. Dr. Şevket Özkaya'dan Zatürre Uyarısı: Kovid-19 ile Vakalar Artıyor

Korunma yöntemleri arasında aşılamanın kritik bir rol oynadığını belirten Prof. Dr. Duman, pnömokok aşısının ilgili bakteriye karşı koruma sağladığını, ayrıca grip ve COVID-19 gibi enfeksiyonların da zatürreye zemin hazırlayabildiğini ifade etti. RSV'nin bebekler, yaşlılar ve kronik hastalar için ciddi riskler taşıdığını ekleyen Duman, "Pnömokok, influenza ve COVID-19 aşılarının yanı sıra uygun kişilere RSV aşısı da hekim değerlendirmesiyle önerilebilir. Aşıların tüm zatürre türlerini önlemediği unutulmamalı; buna rağmen belirli enfeksiyonlara ve ağır hastalık tablolarına karşı korunmada önemli bir araç olduğu bilinmelidir" şeklinde konuştu.

Antibiyotik kullanımıyla ilgili uyarılarda bulunan Prof. Dr. Duman, solunum yolu enfeksiyonlarının bir kısmının virüs kaynaklı olduğunu ve antibiyotiklerin virüslere etki etmediğini hatırlattı. Gereksiz kullanımın antibiyotik direncine ve yan etkilere yol açabileceğini belirten Duman, tedaviye ancak hekimin muayene ve tetkikler sonucunda karar vermesi gerektiğini vurguladı.

Günlük yaşamda alınabilecek önlemlere değinen Prof. Dr. Duman, "Zatürreden korunmak için aşıların güncel tutulması, el hijyenine dikkat edilmesi, sigara dumanından uzak durulması ve yaşam alanlarının düzenli havalandırılması günlük yaşamda uygulanabilecek temel adımlar arasında yer alıyor. Özellikle risk grubundaki kişilerin bu önlemleri ihmal etmemesi ve muhtemel belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurmayı geciktirmemesi gerekir" ifadelerini kullandı.

İlgili haber: Mersin'de Bağımlılıkla Mücadele İçin 'Değişim Noktası' Projesi Başladı

Zatürre riskini minimize etmek için özellikle risk grubundakilerin şu 5 önleme dikkat etmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Dildar Duman şunları söyledi: "Aşılarınızı zamanında yaptırın. Yaşa, kronik hastalıklara ve kişisel risk durumuna uygun aşılar hakkında hekiminizden bilgi alın. Özellikle ileri yaştaki bireylerin ve kronik hastalığı bulunan kişilerin aşı takvimlerini takip etmesi önemlidir. Sigara ve elektronik sigaradan uzak durun. Tütün ürünleri ve elektro..."