Türkiye'de Milyonlarca Diyabet Hastası Hastalığının Farkında Değil

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yunus Coşkun, diyabetin kontrol altına alınmasında erken teşhis ve düzenli takibin hayati bir rol oynadığını vurgulayarak, "Ülkemizde 4,4 milyon yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor" ifadelerini kullandı. Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ve genellikle fark edilmeden ilerleyen diyabet, kontrol edilmediği takdirde kalp ve damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve sinir hasarı gibi ağır sağlık problemlerine yol açabiliyor.

Pankreasın yetersiz insülin üretmesi veya vücudun mevcut insülini etkin kullanamamasıyla ortaya çıkan hastalık hakkında bilgi veren Medline Adana Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Dr. Yunus Coşkun, "Ülkemizde 4,4 milyon yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor. Bu nedenle diyabeti fark etmek için belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Parmağındaki Rahatsızlık Nedeniyle 13 Yaşındaki Çocuk Hava Ambulansıyla Sevk Edildi

Özellikle Tip 2 diyabetin uzun süre sessiz ilerleyebildiğini belirten Dr. Coşkun, hastalığın en büyük riskinin kişinin kendisini sağlıklı hissederken hastalığın ilerlemesi olduğunu söyledi. Belirgin bir şikayetin olmamasının kan şekerinin normal olduğu anlamına gelmediğini ifade eden Coşkun; ailesinde diyabet öyküsü olan, fazla kilolu, karın bölgesi yağlanması yaşayan, hipertansiyon veya yüksek kolesterolü olan kişilerin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Uluslararası kılavuzların, risk faktörü olmayan yetişkinler için bile 35 yaşından itibaren tarama önerdiğini, ek risk faktörleri olanlarda ise bu sürecin daha erken başlaması gerektiğini ekledi.

Kan şekerinin normalden yüksek olduğu ancak henüz tanı sınırına ulaşmadığı 'prediyabet' (gizli şeker) döneminin önemine değinen Coşkun, "Diyabet çoğu zaman bir anda ortaya çıkmaz. Prediyabet döneminin erken fark edilmesi önemlidir. Çünkü zamanında müdahale edilmesi durumunda Tip 2 diyabet gelişme riski önemli ölçüde azaltılabilir" dedi.

Kilo kontrolü ve yaşam tarzı değişikliklerinin ön plana çıktığını belirten Dr. Coşkun, prediyabeti olan ve fazla kilolu bireylerin vücut ağırlıklarının yüzde 5-7'sini kaybetmelerinin, haftalık en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmalarının ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları edinmelerinin bilimsel olarak etkili yöntemler olduğunu ifade etti. Tedavi yaklaşımının artık sadece kan şekerini düşürmekten ibaret olmadığını kaydeden Coşkun, "Kişilerin yalnızca kan şekeri sonucuyla değil; kilo, bel çevresi, tansiyon, kolesterol değerleri ve diğer metabolik risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir. İyi bir diyabet yönetimi bundan çok daha fazlasını gerektirir. Hastanın kalp-damar sağlığı, böbrek fonksiyonları, kilosu, tansiyonu ve kolesterolü birlikte değerlendirilmeli, tedavi kişinin eşlik eden hastalıklarına ve bireysel risklerine göre özel olarak planlanmalıdır" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Çölyak Hastalarına Glütensiz Gıda Desteği: 3 Bin 500 Koli Dağıtılıyor

Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası verilerine dayanarak, 2024 yılı itibarıyla Türkiye'de 20-79 yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını belirten Coşkun, bu kişilerin yaklaşık yüzde 45,5'ine denk gelen 4,4 milyon yakınının henüz tanı almadığını bildirdi.