Sinsi İlerleme Riski: Tip 2 Diyabet Belirti Vermeden Yıllarca Sürebiliyor

Türkiye'de yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığına dikkat çeken Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Afruz Babayeva, "Tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor" uyarısında bulundu. Diyabet, hem küresel ölçekte hem de Türkiye'de ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) 2025 yılı Diyabet Atlası verileri, dünya genelinde 20-79 yaş aralığındaki yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını gösteriyor. Bu veri, her 9 yetişkinden birinin diyabet hastası olduğunu kanıtlarken, mevcut gidişat sürdüğünde diyabetli kişi sayısının 2050 yılında yüzde 50 artarak 853 milyona ulaşacağı öngörülüyor.

Dr. Afruz Babayeva, hastalığın özellikle tip 2 formunun gizli seyredebildiğini ve bu durumun en büyük risklerden biri olduğunu ifade etti. Dünya genelinde diyabetli yetişkinlerin yaklaşık yüzde 43'ünün, yani 252 milyon kişinin hastalığından habersiz olduğunu belirten Uzm. Dr. Babayeva, "Sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı ve bulanık görme diyabetin bilinen belirtileri arasında yer alıyor. Ancak bu şikayetlerin bulunmaması kişinin diyabet olmadığı anlamına gelmiyor. Özellikle tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor" dedi.

İlgili haber: Diyabet Hakkındaki Yanlış İnanışlar Erken Tanıyı Geciktiriyor

Tanının gecikmesinin kalp ve böbrek sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturduğunu aktaran Dr. Babayeva, bazı hastalarda tanı konulduğunda göz, böbrek veya kalp damarlarında halihazırda sorunların gelişmiş olabildiğini belirtti. Bu nedenle risk grubundaki bireylerin hiçbir yakınmaları olmasa dahi düzenli aralıklarla taranmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Diyabetin sadece kan şekeri yüksekliği olmadığını, kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliğinin temel nedenlerinden biri olduğunu ifade eden Babayeva; hastalığın kalp krizi, inme, görme kaybı ve sinir hasarı gibi ağır sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti.

Önleyici tedbirlerin önemine değinen Uzm. Dr. Babayeva, kan şekerinin normalin üzerinde olduğu ancak henüz diyabet kriterlerini karşılamadığı 'prediyabet' döneminin, hastalığı önlemek veya geciktirmek için kritik bir fırsat olduğunu söyledi. Dr. Babayeva, "Özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu veya obez olan, hipertansiyon ya da kolesterol yüksekliği bulunan ve daha önce gebelik diyabeti geçirmiş kişilerin diyabet açısından daha dikkatli olması gerekiyor. Bu kişilerin düzenli tarama yaptırmaları ve yaşam tarzlarında gerekli değişiklikleri yapmaları büyük önem taşıyor" şeklinde konuştu.

Tedavi süreçlerinde bütüncül bir yaklaşımın benimsendiğini belirten Uzm. Dr. Babayeva, artık sadece kan şekerine değil; hastanın kalp ve böbrek sağlığına, kilosuna ve ek hastalıklarına da odaklanıldığını aktardı. Yeni nesil bazı ilaçların, uygun hastalarda kan şekeri kontrolünün yanı sıra kalp ve böbrek sağlığına da katkı sağladığını ifade eden uzman, tedavinin her hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini belirtti.

İlgili haber: Silopi Devlet Hastanesinde Kapsamlı Deprem Tatbikatı

Diyabet yönetiminde düzenli takibin kritik olduğunu hatırlatan Dr. Afruz Babayeva; kan şekeri kontrolünün yanı sıra göz muayeneleri, böbrek fonksiyonları, kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin takip edilmesi gerektiğini söyledi. Bazı komplikasyonların başlangıçta belirti vermediğini hatırlatan Babayeva, "Hastalar kendilerini iyi hissetseler bile rutin kontrollerini aksatmamalı. Düzenli takip sayesinde ihtimal komplikasyonların erken dönemde tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması mümkün oluyor" açıklamasında bulundu.