Diyabet Hakkındaki Yanlış İnanışlar Erken Tanıyı Geciktiriyor

14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle açıklamalarda bulunan Memorial Ataşehir Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Başak Çakır Güney, diyabetin belirtileri ve güncel tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine dikkat çeken Güney, 1990 yılında yaklaşık 200 milyon olan diyabetli kişi sayısının 2022 yılında 830 milyona yükseldiğini ve hastalığın küresel bir halk sağlığı sorununa dönüştüğünü belirtti.

Hastalığın başlangıç aşamasında belirgin şikayetler yaratmayabileceğini kaydeden Doç. Dr. Başak Çakır Güney, "Kişi kendisini iyi hissetse bile kan şekeri yüksekliği zaman içinde damarlar ve çeşitli organlar üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Kontrol altına alınmayan diyabet; kalp ve damar hastalıkları, böbrek fonksiyonlarında bozulma, görme kaybı ve sinir hasarı gibi ciddi sağlık sorunları açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırması, kan şekeri düzeylerini takip etmesi ve gerekli durumlarda erken tanı için değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, ideal kilonun korunması ve hekim önerilerine uygun tedavi ve takip süreci, diyabetin kontrolünde ve uzun vadeli komplikasyonların önlenmesinde önemli rol oynuyor" dedi.

İlgili haber: Sinsi İlerleme Riski: Tip 2 Diyabet Belirti Vermeden Yıllarca Sürebiliyor

Toplumdaki yanlış kanılara değinen Güney, "Tatlı yemiyorum, diyabet olmam gibi bir düşünce doğru değil. En sık görülen tür olan tip 2 diyabetin ortaya çıkışında genetik yatkınlık, fazla kilo, hareketsiz yaşam ve beslenme alışkanlıkları gibi birçok faktör rol oynuyor. Bu nedenle yalnızca kilolu kişilerde değil, zayıf bireylerde de diyabet gelişebilir. Tip 1 diyabet ise bağışıklık sisteminin pankreasta insülin üreten hücrelere zarar vermesiyle ortaya çıkıyor ve fazla şeker tüketimiyle doğrudan ilişkili değil" şeklinde konuştu.

İnsülin tedavisiyle ilgili "bağımlılık yapar" şeklindeki inanışın gerçeği yansıtmadığını belirten Doç. Dr. Başak Çakır Güney, "İnsülin, kan şekeri kontrolünü sağlamak amacıyla kullanılan bir tedavi. Tip 1 diyabetli bireyler için yaşam boyu gerekli. Tip 2 diyabette ise hastalığın seyrine ve kişinin ihtiyaçlarına göre insülin tedavisine başvurulabiliyor. Öte yandan bitkisel ürünler ve besin takviyeleri, hekim önerisi olmadan diyabet ilaçlarının yerine kullanılmamalı. Diyabetin kontrolünde bilimsel kanıtlara dayalı tedavi, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve düzenli hekim takibi temel unsurlar" ifadelerini kullandı.

Diyabetin temel belirtileri arasında aşırı su içme, sık idrara çıkma ve istemsiz kilo kaybının yer aldığını aktaran Güney; sürekli yorgunluk, bulanık görme, geç iyileşen yaralar ile tekrarlayan mantar ve idrar yolu enfeksiyonlarının da uyarıcı olabileceğini söyledi. El ve ayaklardaki uyuşmaların sinir hasarıyla ilişkili olabileceğini ekleyen Güney, "Tip 2 diyabette hiçbir belirti olmayabileceği de unutulmamalı. Çocuklarda sürekli susama, sık idrara çıkma ve kilo kaybı gecikmeden değerlendirilmeli. Bu belirtilere kusma, karın ağrısı veya hızlı soluma gibi durumlar da eklenirse vakit kaybetmeden hemen doktora başvurulmalı" uyarısında bulundu.

İlgili haber: Silopi Devlet Hastanesinde Kapsamlı Deprem Tatbikatı

Diyabet riskini artıran faktörler arasında obezite, fiziksel aktivite azlığı, yüksek kalorili beslenme ve yaşlanmanın bulunduğunu belirten Güney; aile öyküsü olanların, bel çevresi yağlanması yaşayanların ve gebelik diyabeti geçirenlerin daha yüksek risk altında olduğunu ifade etti. Yüksek tansiyon, kan yağlarındaki bozukluklar ve polikistik over sendromunun da risk faktörleri arasında olduğunu kaydeden Doç. Dr. Başak Çakır Güney, "Eskiden daha çok yetişkinlerde görülen tip 2 diyabet artık çocuklarda ve ergenlerde de ortaya çıkabiliyor. Özellikle obezitesi olan çocuklarda ergenlik döneminde görülebiliyor. Tip 1 diyabet ise küçük çocukluk dönemi dahil her yaşta başlayabiliyor. Dolayısıyla ‘Diyabet için çok gencim’ düşüncesiyle belirtiler göz ardı edilmemeli" dedi.