Diyabet Tehdidi: Her 10 Kişiden 4'ü Hastalığının Farkında Değil

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Uzman Dr. Banu Ertürk, diyabet hastalığının yaygınlığına dikkat çekerek, her 10 kişiden 4'ünün bu rahatsızlıktan habersiz olduğunu açıkladı. Türkiye'de yaklaşık 10 milyon yetişkinin diyabet hastası olduğu tahmin edilirken, tanı konulan çocuk sayısının 30 bin civarında olduğu belirtildi.

Diyabetin mekanizmasını açıklayan Uzman Dr. Banu Ertürk, karbonhidratlı gıdalarla kana karışan glukozun, pankreas tarafından salgılanan insülin hormonu sayesinde hücrelere girerek enerjiye dönüştüğünü ifade etti. Ertürk, "Vücudun yeterli miktarda insülin üretememesi veya ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması halinde kan şekeri düzeyi yükselir, kronik seyirli 'Diyabet' hastalığı ortaya çıkar. Temel olarak üç tipi bulunmaktadır. Tip 1 Diyabet, Tip 2 diyabet ve gebelik döneminde ortaya çıkabilen ve doğumdan sonra genellikle düzelen gestasyonel diyabet. Tip 1 diyabet; bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücreleri yanlışlıkla tahrip etmesi sonucu vücudun insülin üretemediği ya da ürettiği insülinin yetersiz kaldığı durumlarda ortaya çıkar ve ömür boyu devam eder. Genellikle çocukluk ya da gençlik döneminde başlamakla birlikte her yaşta görülebilir. Tip 2 diyabet ise vücut hücrelerinin insülin hormonuna karşı direnç geliştirmesi veya pankreasın yeterli miktarda insülin üretememesi sonucunda kandaki şeker (glikoz) seviyesinin kronik olarak yükselmesiyle seyreden bir metabolizma hastalığıdır. Tüm diyabet vakalarının yüzde 90’ından fazlasını oluşturur" dedi.

İlgili haber: Sinsi İlerleme Riski: Tip 2 Diyabet Belirti Vermeden Yıllarca Sürebiliyor

Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verilerine dayanarak dünyada 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını belirten Ertürk, kontrol altına alınmayan yüksek kan şekerinin hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açtığını vurguladı. Kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabetik ayak gibi ciddi komplikasyonların riskinin arttığını söyleyen Ertürk, diyabetin dünya genelinde ve Türkiye'de erken ölümler ile engelliliğin başlıca nedenlerinden biri olduğunu ekledi. Tip 1 diyabetin beslenme hatalarından kaynaklanmadığını belirten uzman, ailede Tip 1 veya çok sayıda Tip 2 diyabet hastası bulunmasının riski artırdığını ifade etti.

Zamanında tanının önemine değinen Dr. Ertürk, Tip 1 diyabetin belirtilerini şu şekilde sıraladı: "Hastalığın belirtileri olan çok su içme, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görmeyi fark eden ebeveynlerin çocuklarını vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna götürmesi, zamanında tanı konulması bakımından önemlidir. Bu belirtilere kusma, karın ağrısı, hızlı ve derin nefes alma veya uykuya meyil eşlik ediyorsa durum acildir ve en yakın acil servise başvurulmalıdır." Ayrıca, doğru tedavi, eğitim, beslenme ve egzersizle diyabetli çocukların sağlıklı bir yaşam sürebileceğini belirtti.

İlgili haber: Silopi Devlet Hastanesinde Kapsamlı Deprem Tatbikatı

Tip 2 diyabetin sinsi ilerlediğini kaydeden Uzman Dr. Banu Ertürk, "Tip 2 diyabet çoğunlukla yıllar içinde, belirgin belirtiler vermeden gelişir. Pek çok kişi diyabet hastası olduğunu ancak kalp, böbrek, göz veya sinir hasarı gibi bir komplikasyon geliştiğinde öğrenmektedir. Fazla kilo ve obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü, ileri yaş ve gebelikte diyabet geçirmiş olmak tip 2 diyabet riskini artırmaktadır. Risk faktörü bulunan kişilerin belirti beklemeden aile hekimlerine başvurarak kan şekeri ölçtürmeleri önemlidir. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve tütün ürünlerinden uzak durulması, tip 2 diyabetin önlenmesine, geciktirilmesine ve kontrol altında tutulmasına katkı sağlar. Diyabet tanısı alan bireylerde düzenli takip, uygun tedavi ve diyabet eğitimi ile komplikasyonların önlenmesi veya geciktirilmesi mümkündür. Göz, böbrek ve ayak kontrollerinin düzenli olarak yaptırılması önemlidir" şeklinde konuştu.