Küresel Petrol Arzında Ekim Artışı: Günlük Üretim 105,4 Milyon Varile Yükseldi

Küresel petrol piyasasında uzun süredir devam eden daralmanın ardından üretim tarafında önemli bir iyileşme kaydedildi. Ekim ayında dünya petrol arzı, bir önceki aya oranla günlük 2,3 milyon varil artarak 105,4 milyon varil seviyesine çıktı. Eylül ayındaki 3 milyon varillik artışla birlikte, ağustostan bu yana toplam üretim günlük 5,3 milyon varil genişleyerek geçmişteki kayıpların büyük bir kısmını telafi etti.

Toparlanmanın temel kaynağı Körfez ülkelerinin artan ihracatı oldu. Umman dışındaki Körfez ülkelerinin petrol ihracatı günlük 18,4 milyon varile yükseldi. Bu rakam yılın genel ortalamasının altında kalsa da son dönemdeki kayıplara kıyasla belirgin bir artışı temsil ediyor. Ham petrol akışının günlük 15 milyon varile ulaşmasında, yeni lojistik düzenlemeler ve alternatif güzergâhların kullanımı etkili oldu.

İlgili haber: Kuşadası'nda Tohumculuk Sektörünün Geleceği Masaya Yatırıldı

Üretimdeki bu yükseliş, yıllık bazdaki arz açığını da daralttı. Mart ile eylül ayları arasında günlük ortalama 8 milyon varil olan arz eksikliği, ekim ayında 2,9 milyon varile geriledi. Yılın son çeyreği için arz tahmini günlük 3,3 milyon varil yukarı yönlü revize edildi. Ancak 2026 ortalamasında küresel arzın günlük 4,8 milyon varil azalması bekleniyor. Rusya ve Orta Doğu'daki kayıpların bir kısmının; ABD, Kanada, Brezilya, Arjantin ve Guyana'dan beklenen günlük 1,6 milyon varillik artışla dengelenmesi öngörülüyor.

Ham petroldeki artış, işlenmiş ürünlerde aynı hızda bir rahatlama sağlamadı. Küresel rafineri faaliyetleri ekimde günlük 1,3 milyon varil azalarak mevsimsel dip noktası olan 81,3 milyon varile indi. Aralık ayında ise bu rakamın 84,7 milyon varile çıkması bekleniyor. Özellikle dizel piyasası üzerindeki baskı sürerken, ürünlerin tüketiciye ulaşmasında rafineri kapasiteleri ve nakliye maliyetleri belirleyici olmaya devam ediyor.

Fiyatlardaki değişimler bu ayrışmayı net bir şekilde ortaya koydu. Ekim başında varil başına 136 dolara çıkan Kuzey Denizi referans petrolü, yüzde 30'dan fazla değer kaybederek yaklaşık 93 dolara indi. Avrupa'da dizel fiyatları yüzde 11 düşüş gösterse de varil başına 180 dolar seviyeleriyle yüksek kalmaya devam etti. Ayrıca Orta Doğu'dan Asya'ya ham petrol taşıyan tankerlerin navlun ücretleri rekor seviyelerine yakın seyretti.

Stoklar tarafında ise ekim ayında 52 milyon varillik bir artış yaşandı ve hazirandan bu yana ilk yükseliş kaydedildi. Ancak bu artışın 86 milyon varillik kısmı deniz üzerindeki stoklardan kaynaklandı; karadaki stoklar ise 2016'dan bu yana en düşük seviyeye geriledi. OECD ülkelerinin toplam stokları 47 milyon varil, sanayi stokları ise 41 milyon varil azaldı. Toplam küresel stok kaybının 462 milyon varile ulaşması, piyasanın şoklara karşı güvenlik marjının düşük olduğunu gösteriyor.

2027 yılına dair beklentiler ise temkinli seyrediyor. 2026'da dünya petrol talebinin günlük 2,7 milyon varil azalarak 102,3 milyon varile düşeceği ve yıl sonunda arz fazlası oluşabileceği tahmin ediliyor. 2027'de talebin günlük 2 milyon varil artması beklense de, bu artışın yaklaşık yüzde 80'inin LPG, etan ve nafta gibi petrokimya hammaddelerinden gelmesi öngörülüyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması ve yakıt verimliliği nedeniyle karayolu yakıtlarında sınırlı bir büyüme bekleniyor.

İlgili haber: Yenilikçi Tarım Yatırımlarına 8 Milyon TL'ye Kadar Faizsiz Kredi

Gelecek yıl küresel arzın günlük 6,6 milyon varil artışla ortalama 108,1 milyon varile çıkması bekleniyor. Bu artışın 5,3 milyon varillik kısmının Körfez ülkelerinden, 1,1 milyon varillik kısmının ise Amerika kıtasındaki beş büyük üreticiden gelmesi öngörülüyor. Deniz taşımacılığındaki riskler ve dizel arzındaki kırılganlık sürerken, kalıcı denge için üretimin yanı sıra güvenli taşımacılık, rafineri işlemleri ve kara stoklarının yeniden oluşturulması gerektiği vurgulanıyor.