İstanbul'da Sağlık Bilişimi ve Yapay Zekâ Zirvesi: HIBIT 2026 Başladı

Sağlık bilimleri ile bilişim teknolojilerini bir araya getiren HIBIT 2026, 13-15 Kasım tarihleri arasında İstanbul Ataşehir'deki Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Kerem Aydınlar Kampüsü'nde düzenleniyor. Bu yıl 19'uncusu gerçekleştirilen Uluslararası Sağlık Bilişimi ve Biyoinformatik Sempozyumu; hekimler, biyologlar, bilgisayar bilimcileri, mühendisler ve genç araştırmacıları üç günlük yoğun bir program kapsamında buluşturuyor. İlk kez 2005 yılında hayata geçirilen organizasyonun temel amacı, tıbbi ve biyolojik verilerin sadece toplanması değil, güvenilir yöntemlerle analiz edilerek hastalıkların daha iyi anlaşılmasına ve daha isabetli klinik kararlar alınmasına destek olmak.

Sempozyumun ilk günü, teorik bilgileri pratiğe döken uygulamalı eğitimlere ayrıldı. Programda; Python ile klinik makine öğrenmesi modellerinin kurulması, değerlendirilmesi ve açıklanması, tüm ekzom dizileme verilerindeki kalıtsal varyantların belirlenmesi, bilimsel araştırmalarda yüksek başarımlı hesaplama altyapısının kullanımı ve biyoloji için "dünya modelleri" geliştirilmesi gibi kritik başlıklar öne çıktı. Bu oturumlar, yapay zekânın sağlık sektöründe basit bir yazılım olmanın ötesinde; veri hazırlama, modelleme, test etme, hata analizi ve sonuçların yorumlanması gibi birbirine bağlı süreçlerden oluştuğunu vurguladı.

İlgili haber: İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne Uluslararası Başarı Ödülü

Sağlık alanında kullanılan algoritmaların yalnızca yüksek doğruluk oranına sahip olmasının yeterli olmadığı, modelin eğitim verilerinin, farklı hasta gruplarındaki performansının ve sonuçların uzmanlarca açıklanabilir olmasının kritik önem taşıdığı belirtildi. Toplantının uygulamalı yapısı, katılımcıların sadece sonuç tablolarını incelemek yerine tüm araştırma sürecini değerlendirmesine imkân tanıdı. Özellikle genomik verilerin hacmi göz önüne alındığında, hesaplama gücünün yanı sıra veri kalitesi ve analizlerin tekrar üretilebilirliği belirleyici unsurlar olarak öne çıktı.

14 Kasım tarihindeki programda; çoklu omik verilerin entegrasyonu, protein yapısı ve hareketleri, kanser araştırmaları, hassas tıp, yapay zekâ ve hesaplamalı biyoloji konuları ele alındı. İnsan metabolizması ile genom verilerini birlikte değerlendiren yaklaşımlar sayesinde, hastalıkların tek bir ölçüm yerine genler, proteinler, metabolitler ve klinik bulgular arasındaki ilişkiler üzerinden incelenmesinin önü açılıyor. Ayrıca, makine öğrenmesiyle kanser ilaç kombinasyonlarının araştırılması, çok kaynaklı klinik verilerle meme kanseri risklerinin sınıflandırılması ve grafik sinir ağlarıyla protein-ligand etkileşimlerinin tahmin edilmesi gibi çalışmalar bu dönüşümün parçaları olarak sunuldu.

Etkinlikte ayrıca, büyük dil modellerinin hastalık ve metabolik yolak ilişkilerini belirlemede kullanımı, moleküler keşiflerin yapay zekâ ile desteklenmesi ve biyolojik yapıların farklı ölçeklerde modellenmesi gibi konular işlendi. Bu çalışmaların temel amacı, yapay zekâyı insan uzmanlığının yerine koymak değil, uzmanların analiz kapasitesini artırmak olarak tanımlandı. Sağlık verilerinin gizliliği, genomik güvenlik, yöntemlerin bağımsız ekiplerce doğrulanması ve klinik uygulama öncesi titiz test süreçleri, bu gelişimin ayrılmaz parçaları olarak vurgulandı.

Sempozyumun son gününde ise akademi, kamu ve özel sektör iş birliği ile ulusal koordinasyon konusu özel bir panelde tartışıldı. Genomik, yaşlanma, uyku, viral evrim ve biyoinformatik yazılım mühendisliği oturumları, sağlıkta veri temelli dönüşümün tek bir laboratuvarın imkânlarıyla gerçekleştirilemeyeceğini ortaya koydu. Ortak veri standartlarının oluşturulması, güvenli hesaplama ortamlarının sağlanması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve araştırma merkezleri arasındaki sürekliliğin, geliştirilen yöntemlerin gerçek hayatta uygulanabilirliği için kritik olduğu ifade edildi.

İlgili haber: Batman'da Eğitim Seferberliği: 7 Bin Öğretmene Yapay Zeka Eğitimi

İstanbul'da gerçekleşen HIBIT 2026, Türkiye'nin sağlık bilişimi ve biyoinformatik alanındaki birikimini uluslararası deneyimlerle harmanlıyor. Genç araştırmacıların poster sunumları ve seçilmiş konuşmalarıyla yer aldığı program, bilimsel üretimin yeni nesillere aktarılmasını destekliyor. Sempozyumun temel mesajı ise; yapay zekânın sağlık hizmetlerinde hızlı bir kestirme yol olmadığı; klinik bilgi, biyolojik gerçeklik, kaliteli veri, etik sorumluluk ve güçlü hesaplama altyapısının koordineli çalışmasını gerektiren uzun soluklu bir bilimsel süreç olduğudur.