131 Yatırım Fonu Tasfiye Ediliyor: Süreç ve Sisteme Etkileri

Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda yedi farklı portföy yönetim şirketine bağlı 131 fonun tasfiye edilmesine karar verdi. Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından paylaşılan ilk verilere göre, söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Ödeme süreçlerinin farklı aşamalarda ilerlemesi nedeniyle, başlangıçtaki 131 fon ile ödeme bilançosunda görülen 119 fonun istatistiksel olarak farklı değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Sistemdeki mali ağırlığın belirlenmesinde sadece fon sayısının yeterli olmadığı; net varlık değeri, likit varlık oranı, yatırımcı yoğunluğu ve portföy içeriği gibi kriterlerin esas alınması gerektiği vurgulanıyor. Toplulaştırılmış veriler olmadan, tasfiye edilen fonların toplam sistem içindeki kesin varlık payının yalnızca fon adedi üzerinden hesaplanması mümkün görünmüyor.

İlgili haber: SPK'dan Üç Hisse Senedi İşlemleriyle İlgili Suç Duyurusu ve İşlem Yasakları

Sektörün genel büyüklüğü incelendiğinde, Merkez Bankası verilerine göre menkul kıymet yatırım fonlarının 2023 sonundaki 1,5 trilyon liralık hacmi, 2026 Ağustos sonunda 9,9 trilyon liraya yükseldi. Ekim ayı itibarıyla alım satıma kapalı fonlar dışındaki büyüklük ise 7,9 trilyon lira olarak kaydedildi. Bu veriler, sorunun tüm piyasayı kapsamadığını ancak sektörün ulaştığı devasa ölçek nedeniyle küçük bir alandaki bozulmanın bile yüz binlerce yatırımcıyı ve finansal likiditeyi etkileyebileceğini kanıtlıyor.

13 Kasım tarihinde açıklanan yaklaşık 161 milyar liralık ayni ve nakdi ödemeler ile 7,9 trilyon liralık sektör büyüklüğü farklı veri setlerine dayandığı için, bu iki rakamın oranlanması sistemdeki kesin payı vermiyor. Biri birikimli ödeme akışını, diğeri ise belirli bir tarihteki portföy stokunu temsil ediyor. Buna rağmen mevcut rakamlar, tasfiye operasyonunun mali boyutunun oldukça yüksek olduğunu gösteriyor.

Tasfiye süreci, fon varlıklarının, borçlarının ve pay sahiplerinin tespit edilmesiyle başlıyor. MKK kayıtları üzerinden hesap mutabakatları sağlanırken; mevduat, ters repo, borçlanma araçları ve pay senetleri gibi varlıklar tek tek değerlendiriliyor. Yetkili kurumlar, yatırımcıların ortak menfaatini korumak ve en yüksek ekonomik değeri elde etmek amacıyla varlıkları nakde çeviriyor. Bu noktada, piyasa derinliği düşük varlıkların hızlı satılmasının yaratacağı değer kaybını önlemek için hız ve ekonomik değer arasında hassas bir denge gözetiliyor.

Süreç kapsamında Pusula ve Atlas Portföy fonlarının tasfiye işlemleri Ziraat Bankası, Tera Portföy fonlarının işlemleri ise Türkiye İş Bankası tarafından yürütülüyor. SPK gözetiminde ilerleyen süreçte MKK, Takasbank, TMSF ve Yatırımcı Tazmin Merkezi gibi kurumlar arasında bilgi paylaşımı yapılıyor. Tasfiye malvarlıkları fon bazında korunurken, zorunlu giderler düşüldükten sonra tahsil edilen tutarlar ilgili tasfiye hesaplarına aktarılıyor.

Ödeme yöntemleri konusunda 'ara ödeme' ve 'nihai ödeme' ayrımı bulunuyor. Ara ödeme, yatırımcının tasfiye sonunda alacağı tutardan mahsup edilmek üzere yapılan geçici bir ödemedir. Eğer fonun nakdi, karar öncesindeki pay değeri üzerinden hesaplanan toplam yükümlülüğü karşılamaya yetiyorsa doğrudan nihai ödeme yapılabiliyor. Yeterli nakit bulunmadığı durumlarda ise mevzuat sınırları ve öncelik kuralları uygulanıyor. Ara ödeme alan yatırımcılar, kesin hesaplama sonrası yeni bir hak ediş oluşursa ek ödeme alabiliyor ancak aynı tutarın mükerrer ödenmesi söz konusu değil.

İlgili haber: Vestel'in Eurobond Yapılandırma Teklifi Yatırımcılar Tarafından Kabul Edildi

131 fonun tasfiye edilmesi piyasanın genelinin çöktüğü anlamına gelmese de; hızlı büyüme dönemindeki fon sektöründe likidite, karşı taraf riski ve varlık değerleme kurallarının sıkı takibinin önemini ortaya koydu. Gelecek dönemde ödemelerin tamamlanmasının yanı sıra, benzer kırılganlıkların önlenmesi için denetim, raporlama ve risk yönetimi mekanizmalarının güçlendirilmesi kritik rol oynayacak.