Yapay Zekâ Patentlerine Bakanlıktan Yeni Teşvik

Türkiye'nin yapay zekâ teknolojileri üretim kapasitesini artırmak amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yeni bir düzenleme hayata geçirildi. Yapılan duyuruya göre, G06N uluslararası patent sınıfı kapsamındaki yapay zekâ buluşları için yapılacak patent başvurularında, acil araştırma raporu düzenleme ücretine yüzde 50 oranında indirim getirildi. Bu uygulama ile özellikle üniversitelerdeki Ar-Ge çalışmaları ve genç araştırmacıların projelerinin fikri mülkiyet haklarıyla korunmasının teşvik edilmesi hedefleniyor.

İstanbul Gelişim Üniversitesi (İGÜ) Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları (FSMH) Sorumlusu Nihat Taşçı, patent korumasının teknolojik gelişmelerin sürdürülebilirliği ve ekonomik değere dönüşmesi açısından kritik olduğunu belirtti. Bakanlığın teşvikini değerlendiren Taşçı, "Yapay zekâ kullanımı ve üretiminin arttığı bu dönemde, özellikle teknolojiyi tüketen değil üreten bir gelecek için atılmış önemli bir adım olarak görüyorum. Fikri mülkiyet, çoğu zaman yazılım alanında korunması güç bir alan olarak görülse de doğru koruma yöntemleri ve uzman vekil danışmanlığı ile süreci yürütmek mümkün. Keşfedilmeyi bekleyen çok cevher, gelecekte ‘Biz bunu yapmıştık.’ denilecek çok projemiz var. Bunların koruma altına alınması, emeklerinin başkaları tarafından suistimal edilmemesi için özellikle bütçe sıkıntısından dolayı süreci erteleyenlere çok verimli bir müjde oldu." ifadelerini kullandı.

İlgili haber: Aksa Enerji'nin 2026 Yılı Üçüncü Çeyrek Finansal Sonuçları ve Küresel Büyüme Hamleleri

Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı çerçevesinde 2030 yılına kadar ülkenin stratejik sektörlerde söz sahibi bir merkez haline gelmesinin hedeflendiğini kaydeden Taşçı, "Minimum 10 bin uzman ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyonelinin hedeflendiği bu yaklaşımda ortaya çıkan ürün ve hizmetlerin korunması da en doğal ihtiyaç ve ölçülebilir bir çıktı olarak değerlendirilecektir. Ayrıca geliştirilen ürünün dünyanın pek çok noktasında korunması ve teknoloji gelirinin geliştiricilere ait olması yasal güvence altına alınmış olacaktır." şeklinde konuştu.

Teşvikin teknik detaylarına değinen Taşçı, indirimin tüm yapay zekâ projelerini kapsamadığını, başvuruların G06N uluslararası patent sınıflandırmasında olması gerektiğini hatırlattı. Bu sınıfın; yapay sinir ağları, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve kuantum hesaplama gibi belirli hesaplama modellerine dayalı bilgi işlem sistemlerini kapsadığını belirten Taşçı, "Bir başvuru dosyası içerisinde yapay zekâ kelimesi geçmesi, mevcut bir yapay zekâyı kullanarak işlem gerçekleştirmesi, yalnızca veri kaydı ve raporlama yapması, yeniliğin niteliğine bağlı olarak farklı sınıflarda değerlendirilebilir. Burada hesaplayan, üreten modeller öne çıkmaktadır" dedi.

İstanbul Gelişim Üniversitesi, yapay zekâ alanındaki patent çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Patent Effect raporlarına göre son dört yıldır bu alanda en fazla başvuru yapan üniversite olan İGÜ'nün G06N sınıfında 65 dosyası bulunuyor. Nihat Taşçı, bu dosyaların 12'sinin tescillendiğini, 2'sinin ise ticarileştirildiğini ve diğer süreçlerin devam ettiğini açıkladı.

İlgili haber: Mutlu Üreticilere Hayvancılık, Bitkisel Üretim ve Güvenlik Desteği

Üniversitenin ticarileşen teknolojileri arasında, Uluslararası Buluş Fuarı’nda (ISIF) altın madalya alan ve yapay zekâ sistemlerine yönelik tehditleri tespit eden "Çok Modlu Yapay Zekâ Güvenlik Katmanı" ile otonom araçlarda biyometrik verilerin gizliliğini ve güvenliğini sağlayan "Otonom Araçlarda Biyometrik Verilerin Güvenliğinin ve Gizliliğinin Korunmasını Sağlayan Sistem" buluşları yer alıyor.