Türkiye'de Diyabet Oranı Yüzde 20'ye Yükseldi: Her Üç Hastadan Biri Durumunun Farkında Değil

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Deniz Gökalp, Türkiye'deki yetişkin nüfusta diyabet yaygınlığının kritik seviyelere ulaştığını belirtti. Gökalp, "On beş yıl önce yapılan çalışmalarda yetişkin nüfusta diyabet görülme sıklığı yüzde 14 civarındayken günümüzde bu oran yaklaşık yüzde 20’ye ulaşmıştır. Bununla birlikte ne yazık ki her 3 diyabetli yetişkinden biri hastalığının farkında değildir" uyarısında bulundu.

Diyabeti, pankreastan yetersiz insülin salgılanması veya insülinin dokulardaki etkisinin azalmasıyla ortaya çıkan, kan şekeri yüksekliğiyle karakterize sistemik bir hastalık olarak tanımlayan Prof. Dr. Gökalp, "Dünya genelinde her 10 yetişkinden 1’i, yani yaklaşık 600 milyon kişi diyabetle yaşıyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 10 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Bununla birlikte ne yazık ki her 3 diyabetli yetişkinden biri hastalığının farkında değil" dedi.

İlgili haber: Giresun'daki Özel Ada Hastanesi'nde Yeni Sağlık Skandalı İddiası

Hastalığın küresel etkilerine değinen Gökalp, "Maalesef her 6 saniyede 1 kişi diyabet nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Eskiden diyabet gelişmiş ve sosyoekonomik düzeyi yüksek ülkelerde daha sık görülürken günümüzde diyabetli bireylerin yüzde 75’i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşamaktadır" ifadelerini kullandı.

Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki farkları açıklayan Prof. Dr. Gökalp, Tip 1 diyabetin bağışıklık sisteminin pankreas beta hücrelerine zarar vermesiyle oluşan insülin eksikliğinden kaynaklandığını; Tip 2 diyabetin ise insülin direnci veya salgılama bozukluğuyla geliştiğini belirtti. Özellikle Tip 2 diyabet için fazla kilo ve obezitenin temel risk faktörleri olduğunu kaydeden Gökalp; karın bölgesi yağlanması, hareketsiz yaşam, yaşın ilerlemesi, genetik yatkınlık ve sağlıksız beslenmenin riski artırdığını vurguladı.

Tedavi yöntemlerinin artık kişiye özel planlandığını belirten Prof. Dr. Gökalp, "Günümüzde bireyselleştirilmiş tedaviler tercih edilmektedir. Hastanın kalp hastalığının olup olmadığı, fazla kilo veya obezite durumu ile böbrek ve karaciğer fonksiyonları değerlendirilerek tedavi seçenekleri belirlenmektedir. Son yıllarda böbreklerden glukoz atılımını artıran SGLT2 inhibitörleri ve iştah üzerinde etkili olan GLP-1 analogları grubundaki ilaçlar, uygun hastalarda kilo kontrolüne katkılarının yanı sıra kalp ve damar sağlığı açısından sağladıkları faydalarla da ön plana çıkmaktadır" şeklinde konuştu.

Tip 1 diyabet tedavisinde kullanılan "yapay pankreas" sistemini anlatan Gökalp, "Yapay pankreas gerçek bir organ değil, pankreasın insülin salgılama işlevini taklit edecek şekilde geliştirilmiş bir sistemdir. Deri altına insülin veren bir pompa, glukoz düzeyini ölçen bir sensör ve gerekli insülin miktarını hesaplayan bir yazılımdan oluşur. Bu sistem, kan şekeri düzeyine göre uygun dozlarda insülin uygulanmasına yardımcı olur" dedi.

İlgili haber: Bilecik'te Mantar Zehirlenmesi

Teknolojik gelişmelerin takibi kolaylaştırdığını ifade eden Prof. Dr. Gökalp, sürekli glukoz izleme sistemleri hakkında, "Uzun yıllar parmak ucundan yapılan ölçümlerle takip edilen glukoz düzeyi, günümüzde sürekli glukoz izleme sistemleriyle de takip edilebiliyor. Kola takılan ve cilt altına uzanan küçük bir sensör sayesinde glukoz değerleri düzenli aralıklarla ölçülerek kaydediliyor. Böylece hastalar glukoz düzeylerindeki değişimleri cep telefonlarından takip edebiliyor" açıklamasında bulundu. Ancak bu sistemlerin parmak ucundan ölçüm ihtiyacını tamamen bitirmediğini hatırlatan Gökalp, tedavi ve takip süreçlerinin hastanın yaşına, diyabet tipine ve bireysel gereksinimlerine göre belirlenmesi gerektiğini ekledi.