Yürüme Hızı Sağlığın 'Altıncı Yaşamsal Bulgusu' Oldu

Son dönemde gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, yürüme hızının vücudun biyolojik yaşını ve genel sağlık durumunu ele veren 'altıncı yaşamsal bulgu' olduğunu kanıtladı. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Şeyma Büyükkömürcü, yürüme hızının basit bir hareket biçimi olmadığını, aksine genel sağlık durumunu ve biyolojik yaşı yansıtan temel bir gösterge olduğunu belirtti. Dr. Büyükkömürcü, "Adım sayısına değil temponuza kulak verin" uyarısında bulundu.

Günlük yaşamda genellikle sadece bir ulaşım aracı olarak görülen adımların, aslında sağlık hakkında önemli veriler barındırdığı ifade ediliyor. Özellikle yaş ilerledikçe veya beklenmedik şekilde yavaşlayan adımların, vücudun alarm mekanizması olabileceği belirtiliyor. Yürüme hızının genel sağlık durumuyla doğrudan ilişkili olduğunu vurgulayan Dr. Şeyma Büyükkömürcü, "Yürüme hızı artık vücudun ‘altıncı yaşamsal bulgusu’ olarak kabul ediliyor. Nasıl ki tansiyon ya da vücut ısısı sağlık durumu hakkında anlık ipucu verebiliyorsa, yürüme hızı da kalp kaslarından, sinir sistemine kadar genel vücut direnci hakkında tüm sistemin durumunu ele veriyor" açıklamasını yaptı.

İlgili haber: Bilecik'te Mantar Zehirlenmesi

Whitehall II kohort çalışması gibi uzun soluklu araştırmaların da bu durumu desteklediğini kaydeden Uzm. Dr. Büyükkömürcü, yürüme hızının adeta bir biyolojik yaş pasaportu olduğunu ve dinamik bir yapının, iç sistemlerin uyumlu çalıştığının bir göstergesi olduğunu belirtti.

**Adım Sayısı Değil, Tempo Kritik**

Zamanla belirginleşen ağır adımların fizyolojik bir uyarı olabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Büyükkömürcü, "Eğer adımlar ağırlaşmaya başladıysa, bu durum vücudun alarm mekanizması olabilir. Arka planda; kardiyovasküler rezerv kaybı, Sarkopeni, beyin ile kaslar arasındaki uyumda aksama ve benzeri fizyolojik süreçler yatıyor olabilir" dedi. Günümüz teknolojisiyle adım sayısının kolayca hesaplanabildiğini ancak asıl önemli olanın tempo olduğunu belirten uzman doktor, "Bu harika bir motivasyon aracıdır; ancak güncel bilimsel veriler temponun (dakikadaki adım hızının), toplam adım miktarından çok daha kritik bir gösterge olduğunu ortaya koyuyor. Gün içine yayılmış yavaş, dur-kalk dolu binlerce adımdan ziyade; kardiyovasküler sistemi ve kasları belli bir eşiğin üzerinde çalıştıran canlı ve tempolu yürüyüşler fizyolojik olarak çok daha değerlidir. Önemli olan ne kadar çok adım atıldığı değil, o adımları atarken yakalanılan dinamik ritimdir" şeklinde konuştu.

**Yaşlılık Belirtisi Olarak Görülmemeli**

Yaşlanma ile birlikte adımlarda hafif bir yavaşlamanın normal olabileceğini ancak bunun ani ve keskin olmaması gerektiğini aktaran Uzm. Dr. Büyükkömürcü, şu uyarılarda bulundu: "Ama eğer normal yürüme hızında birdenbire ve belirgin bir düşüş fark ediliyorsa, yürürken denge kaybı, sağa sola savrulma veya düşme korkusu varsa, yürüyüş mesafesini kısıtlayan kalça-diz veya bel ağrıları eşlik ediyorsa, yürürken açıklanamayan nefes darlığı veya aşırı tükenmişlik hissediliyorsa bunlar asla ‘yaşlılığın olağan bir sonucudur’ şeklinde değerlendirilmemelidir. Eklem kireçlenmelerinden gizli nörolojik veya kardiyak durumlara kadar pek çok sorunun erken habercisi olabilir".

Yürüme hızında düşüş yaşayan bireylerin fizik tedavi uzmanları tarafından klinik değerlendirmeye alınması gerektiğini belirten Dr. Büyükkömürcü, zayıflayan kas gruplarının, eklem kısıtlılıklarının veya denge problemlerinin saptanarak kişiye özel planlar oluşturulduğunu ifade etti. Hedefe yönelik güçlendirme programlarıyla alt ekstremite kaslarının yeniden aktive edilmesinin, denge ve postür rehabilitasyonu ile düşme riskinin en aza indirilerek bağımsız hareket kabiliyetinin sağlanmasının hedeflendiğini belirtti.

İlgili haber: Tiroid Cerrahisinde Estetik ve Güvenli Yaklaşımlar: Minimal İnvaziv Yöntemler

Yürüyüşün koruyucu hekimlik uygulamasına dönüştürülmesi için temponun kademeli artırılmasını öneren Uzm. Dr. Büyükkömürcü, ilk 5 dakikanın ısınmaya ayrılmasını, ardından konuşmayı hafifçe zorlayacak ancak nefes nefese bırakmayacak bir hıza geçilmesini tavsiye etti. Başın dik, omuzların rahat, karnın hafif içeride ve adımların topuktan uca doğru atılmasının eklem stresini dengeleyeceğini belirten uzman, haftada 3 ila 5 gün, günde en az 30 dakika (tek seferde veya 10-15 dakikalık bloklar halinde) tempolu yürüyüş yapmanın en ideal yöntem olduğunu kaydetti.