Trabzon Açıklarında Deniz Ekosistemi Su Altı Dronlarıyla Korunacak

Avrupa Birliği'nin Horizon Europe (Ufuk Avrupa) Programı tarafından desteklenen ROWER (Restoring Oceans and Waters in European Regions) Projesi ile Karadeniz'in hassas deniz ekosistemlerini koruma çalışmaları hayata geçiriliyor. Proje kapsamında Trabzon açıklarında yer alan Panavra (Mezgit Adası) ve Balık Kayalıkları'nda biyolojik çeşitliliğin izlenmesi, habitatların iyileştirilmesi ve deniz canlıları için büyük tehdit oluşturan 'hayalet ağ' olarak adlandırılan terk edilmiş av araçlarının temizlenmesi amaçlanıyor.

18 farklı ülkeden 33 ortağın katılım sağladığı projenin açılış toplantısı Estonya'nın başkenti Tallinn'de gerçekleştirildi. Tartu Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen ve toplam 48 ay sürecek olan projenin başlangıç toplantısına Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nü temsilen İl Müdür Yardımcısı Muhammet Ali Altun, Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürü Bayram Sancar ve Proje Koordinatörü Fatoş Pekgöz katılım sağladı. Toplantı süresince projenin teknik detayları, iş paketleri, uygulama takvimi ve Trabzon özelinde yürütülecek faaliyetler detaylandırıldı.

İlgili haber: COP31 İklim Zirvesi'nde Kokoreç Rüzgarı: Yabancı Ziyaretçilerden Tam Not

Projenin Trabzon ayağındaki en kritik aşamalardan birini, deniz tabanında kalan hayalet ağların temizlenmesi oluşturuyor. Bu süreçte uzaktan kumandalı su altı araçları (ROV) kullanılarak derin resif bölgelerinde tespit ve görüntüleme çalışmaları yapılacak. Tespit edilen ağlar, deniz habitatına zarar vermeyecek teknik yöntemler ve profesyonel dalgıç müdahaleleriyle denizden çıkarılacak. Temizlik sonrası ekosistemdeki değişimler; BRUV adı verilen yemli uzaktan su altı video sistemleri ve görsel gözlem yöntemleriyle takip edilerek balık toplulukları ve habitat şartları incelenecek.

Projenin bir diğer temel hedefi ise şu an için resmi bir koruma statüsü bulunmayan Panavra ve Balık Kayalıkları için bilimsel ve yönetsel bir altyapı oluşturmak. Elde edilecek verilerin, bu bölgelerin 'Deniz Koruma Alanı' ilan edilmesi sürecine temel oluşturması bekleniyor. Bu sayede hassas habitatların korunması, balıkçılık kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve ekosistemin iklim değişikliğine karşı direncinin artırılması planlanıyor.

İlgili haber: Başkan Ahmet Aras COP31'de Muğla'nın İklim Vizyonunu Uluslararası Arenaya Taşıdı

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Karadeniz Teknik Üniversitesi iş birliğinde yürütülecek çalışmalara; yerel balıkçılar, su ürünleri kooperatifleri, kamu kurumları ve bilim insanları da dahil edilecek. 'Yaşayan Laboratuvar' (Living Lab) yaklaşımıyla bilimsel veriler ile yerel deneyimlerin harmanlanması ve restorasyon çalışmalarının sürdürülebilir kılınması hedefleniyor. 2026-2030 yılları arasını kapsayan ROWER Projesi'nin, geliştirilecek izleme teknolojileriyle Karadeniz'deki benzer ekosistemlerin korunması için bir model oluşturması öngörülüyor.