Tip 2 Diyabet Tedavisinde Bütüncül Yaklaşım: Kan Şekeri, Kilo ve Kalp Sağlığı Bir Arada

Dünya genelinde 20-79 yaş aralığında yaklaşık 589 milyon kişinin diyabetle mücadele ettiği belirtiliyor. Tip 2 diyabet tedavisindeki güncel stratejiler, kan şekerinin kontrol altına alınmasının yanı sıra kilo yönetimi ve kalp-damar risklerinin eş zamanlı olarak değerlendirilmesini öngörüyor. Diyabetin sadece yüksek kan şekeriyle sınırlı olmadığını belirten Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, kontrol altına alınamayan kan şekerinin; görme kaybı, sinir hasarı, böbrek sorunları ve kalp-damar hastalıkları gibi ciddi komplikasyon risklerini artırdığına dikkat çekti.

Günümüzde tip 2 diyabet hastaları için tedavi planı oluşturulurken kan şekeri değerlerinin yanı sıra kişinin kilosuna, böbrek ve kalp sağlığına, mevcut diğer hastalıklarına ve genel risk durumuna bakılıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, tedavi planının kişiye özel belirlenmesinin kritik olduğunu ifade etti. Bu süreçte GLP-1 reseptör agonistleri olarak bilinen ilaç grubunun öne çıkan seçeneklerden biri olduğunu kaydeden Göncüoğlu, ancak bu ilaçların her hasta için uygun olmadığını ve kapsamlı bir değerlendirme sonrası karar verilmesi gerektiğini belirtti.

İlgili haber: Kanser Tedavisinde 3D Baskılı Akıllı Mikro İğneler Masaya Yatırılacak

GLP-1 hormonunun vücuttaki işlevine değinen Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, "GLP-1, yemek sonrasında bağırsaklardan salgılanan ve kan şekeri düzenlenmesinde rol oynayan bir hormondur. Kan şekeri yükseldiğinde insülin salgılanmasını desteklerken, glukagon adı verilen ve kan şekerini yükselten hormonun salgılanmasını azaltır. Ayrıca mide boşalmasını yavaşlatabilir ve iştah üzerinde etkili olabilir. GLP-1 reseptör agonistleri ise bu hormonun etkilerini taklit ederek kan şekeri kontrolüne katkı sağlar. Bazı ilaçlar kilo kaybını da destekleyebilir. Bu özellikleri nedeniyle özellikle tip 2 diyabeti bulunan ve fazla kilo ya da obeziteyle yaşayan bazı kişilerde tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebilir" dedi.

Tedavinin amacının sadece rakamsal değerleri düşürmek olmadığını vurgulayan Göncüoğlu, "Tip 2 diyabette tedavinin amacı yalnızca kan şekeri değerini düşürmek değildir. Kişinin uzun vadeli sağlık risklerini azaltmak, yaşam kalitesini korumak ve diyabete bağlı komplikasyonların önüne geçmek de önemlidir. GLP-1 temelli ilaçlar, uygun hastalarda kan şekeri kontrolüne katkı sağlarken kilo yönetimi açısından da yarar sunabilir. Ancak hangi tedavinin seçileceği; kişinin mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve tedavi hedefleri dikkate alınarak belirlenmelidir" ifadelerini kullandı.

Kalp ve böbrek sağlığının tedavi seçimindeki önemine değinen Göncüoğlu, "Tedavi planlanırken kan şekeri değerlerinin yanı sıra kişinin daha önce kalp krizi geçirip geçirmediği, damar hastalığı bulunup bulunmadığı ve böbrek fonksiyonları da değerlendirilmelidir. Bazı GLP-1 reseptör agonistlerinin, belirli hasta gruplarında kalp-damar olaylarının azaltılmasına katkı sağladığı gösterilmiştir. Böbrek hastalığı bulunan bazı kişilerde de kan şekeri kontrolü ve böbrek sağlığının korunması açısından yarar sağlayabilen tedavi seçenekleri mevcuttur. Bununla birlikte bu etkiler tüm ilaçlar ve tüm hastalar için aynı değildir. Tedavi seçiminde ilacın kanıtlanmış etkileri, kişinin sağlık durumu ve diğer tedavi seçenekleri birlikte ele alınmalıdır" şeklinde konuştu.

Bütüncül değerlendirmenin altını çizen Göncüoğlu, "Kan şekeri hedeflerine ulaşmak önemli olsa da hastanın kalp-damar ve böbrek sağlığını göz ardı etmemek gerekir. Bazı kişilerde kalp-damar riskini azaltan veya kilo yönetimini destekleyen ilaçlar tedavi planında öne çıkabilir. Burada tek bir ilaçtan herkes için aynı sonucu beklemek doğru değildir. Tedavinin yararı, olası riskleri ve kişinin ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir" dedi.

GLP-1 temelli ilaçların sadece zayıflama amacıyla kullanılmaması gerektiği konusunda uyaran Göncüoğlu, "Bu ilaçların yalnızca zayıflama amacıyla ve hekim değerlendirmesi olmadan kullanılması doğru değildir. İlaç seçimi yapılırken diyabetin türü, eşlik eden hastalıklar, mevcut tedaviler, olası yan etkiler ve kişiye özgü riskler dikkate alınmalıdır. Bulantı, kusma, ishal, kabızlık ve karın bölgesinde rahatsızlık gibi sindirim sistemi yan etkileri görülebilir. Bazı kişilerde bu etkiler tedavinin sürdürülmesini zorlaştırabilir. Ayrıca kişinin sağlık geçmişine göre özel değerlendirme gerektiren durumlar bulunabilir. Bu nedenle tedaviye başlama, doz ayarlama veya ilacı bırakma kararları hekim kontrolünde alınmalıdır" şeklinde uyarılarda bulundu.

İlgili haber: Kaşıntı Şikayetiyle Gitti, Erkek Meme Kanserini Öğrendi

Son olarak ilaç tedavisinin yanı sıra yaşam tarzı değişikliklerinin önemini hatırlatan Göncüoğlu; dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, uyku düzeni ve düzenli kontrollerin temel yaklaşımın bir parçası olduğunu belirtti.