Roma Dönemi'nin Dev Su Mirası İn Bayırı Sarnıcı Bakımsızlığa Terk Edildi

Kocaeli'nin İzmit ilçesi Cedit Mahallesi'nde yer alan ve milattan sonra 4. yüzyıla tarihlenen İn Bayırı Sarnıcı, günümüzde evlerin ve yabani otların arasında kalarak kaderine terk edilmiş durumda. Roma ve Bizans dönemlerinde kentin su ihtiyacını karşılayan bu kritik yapı, yaklaşık 22 kilometre uzaklıktaki Paşasuyu kaynağından 21 adet su kemeri aracılığıyla besleniyordu. Depolanan sular; şehirdeki saraylara, askeri tesislere, hamamlara ve konutlara dağıtılıyordu.

Bazı kaynaklarda Bizans İmparatoru Diocletianus tarafından yaptırıldığı belirtilen, ancak daha eski dönemlere ait olduğuna dair rivayetlerin de bulunduğu sarnıç, 1834 yılında ünlü seyyah Charles Texier tarafından da ziyaret edilmişti. 1987 yılında Anıtlar Kurulu tarafından tescil edilmesine rağmen, yapı çarpık kentleşme ve ilgisizlik nedeniyle büyük ölçüde harap oldu.

İlgili haber: Japonya'da 5,7 Büyüklüğündeki Depremde 20 Kişi Yaralandı

Art Nicomedia Kültür Sanat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Akın Ülkü Sevinç, sarnıcın tarihi ve mimari önemi hakkında verdiği bilgilerde, yapının Roma ve Bizans dönemlerinde temel bir su toplama ve depolama merkezi olduğunu belirtti. Sevinç, "Roma ve Bizans dönemlerinde kentin su ihtiyacını karşılamak için su toplama alanı, bugünkü adıyla su deposu olarak kullanılıyordu. Yağmur suları ve kaynak sularından gelen rezervler burada toplanarak ihtiyaç duyulan yerlere dağıtılıyordu. İn Bayırı Su Sarnıcı’nın kaynağı Paşasuyu’ndan geliyor. Yaklaşık 22 kilometre mesafede bu kaynak. Yapılan araştırmalara göre 21 su kemeriyle buraya taşınıyor su. Buradan da kentin su ihtiyacı olan yapılara, hamamlara, evlere, askeri tesislere ve saraylara aktarılıyordu" ifadelerini kullandı.

Sarnıcın kapasitesine dikkat çeken Sevinç, "Yapılan bir araştırmaya göre bu sarnıçtan 170 bin kişinin faydalanabileceği su kaynağı varmış. 170 bin kişinin ihtiyacına yetecek kadar su depolanan bir alan düşünün. Muhtemelen şu anda çok daha büyük bir yapının yalnızca bir bölümünün içerisindeyiz" dedi.

Taş ve tuğladan inşa edilen yapının, bölgede tespit edilen altı farklı ana su yolundan biri olduğunu kaydeden Sevinç, mevcut kısmın Yerebatan Sarnıcı gibi devasa bir kompleksin parçası olabileceğini öne sürdü ve "Şu anda bildiğimiz kadarıyla bir parçasının içindeyiz. Muhtemelen çok daha büyük bir yapının parçası bu. Yerebatan Sarnıcını gözünüzün önüne getirirseniz ne kadar devasa bir kompleks olabileceğini tahmin edebiliriz. Bunun sağa sola, kuzeye veya güneye devam edip etmediğini şu anda bilemiyoruz" şeklinde konuştu.

İzmit'in antik adı olan Nikomedya'nın, MS 284 ile 330 yılları arasında Roma İmparatorluğu'na başkentlik yaptığını hatırlatan Sevinç, o dönemde tiyatro, hipodrom, tapınak ve gymnasium gibi pek çok anıtsal yapının bulunduğunu ancak depremler, yağmalar ve son 70-80 yıldaki çarpık kentleşme nedeniyle bunların çoğunun yok olduğunu belirtti.

İlgili haber: Başkan Yazıcıoğlu'ndan Tokat İçin Özel Afet Risk Haritası Çağrısı

Sarnıcın acilen restore edilmesi gerektiğini vurgulayan Akın Ülkü Sevinç, "Şu anda gördüğünüz gibi harap durumda, bir kalıntı halinde. Restore edilse kentin turizmine büyük katkı sağlayacak bir alan. Öncelikle buranın bir projesinin hazırlanması, bütçe oluşturulması gerekiyor. Projelendirilip restore edilse belki çok muhteşem bir turizm alanı olacak. Belki binlerce, yüz binlerce turist gelecek buraya. Bu su sarnıcı bilimsel olarak ele alındığında tarihî ve arkeolojik açıdan birçok detay ortaya çıkaracaktır. Öncelikle buranın restorasyon ve projelendirme çalışması yapılarak şu an gördüğünüz mezbelelik halden kurtulması lazım. İnşallah bir gün İzmit, antik dönemiyle hak ettiği değere arkeolojik, tarihî ve turizm anlamında ulaşacaktır. O günleri inşallah görürüz" diyerek çağrıda bulundu.