Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü Seferberliği

AYDEM Enerji grup şirketlerinden ADM Elektrik ve GDZ Elektrik, daha önce başlattıkları 'Leyleklere Yeni Yuva' projesini kapsam genişleterek 'Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü' ismiyle sürdürüyor. 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü vesilesiyle yeni yol haritasını açıklayan şirketler; Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa illerinde kuşların göç rotalarını ve günlük uçuş güzergahlarını inceleyerek elektrik hatlarının oluşturduğu riskleri minimize etmeyi hedefliyor.

Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve Yüksek Biyolog Muhammet Ertem'in bilimsel katkılarıyla yürütülen proje, bölgedeki tüm göçmen kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş alanlarındaki tehlikelerin tespit edilmesine odaklanacak. Elektrik dağıtım hizmetlerini canlıların yaşam hakkını gözeterek geliştirmeyi amaçlayan şirketler, bilimsel veriler ışığında kuşların güvenle yuva kurabileceği ve göçlerini tamamlayabileceği uygulamaları operasyonel süreçlerine entegre edecek.

İlgili haber: Sarıçam Ormanlarında Doğa Yürüyüşü: Hem Mantar Topladılar Hem Yardımlaştılar

Çalışmalar kapsamında, leylek yuvalarının platformlarla yükseltilmesi ve hatlarda yalıtım yapılması gibi mevcut uygulamalar saha araştırmalarıyla derinleştiriliyor. Muhtarlar, gönüllüler ve yerel halktan gelen bildirimlerle doğal ve platform yuvalar incelenirken, sulak alanlarda ve göç koridorlarında gerçekleştirilen sonbahar sayımlarıyla kuş türleri ve yoğunlukları belirleniyor. Bu envanterin yıl boyunca sürecek gözlemlerle tamamlanması ve riskli noktaların tespit edilerek yalıtım çalışmalarının yapılması planlanıyor.

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş, koruma önlemlerinin kuşların hareketlerine göre planlanmasının önemine değinerek, "Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor. Bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz. Elde edeceğimiz bilgilerle kuşların uçuş güzergahlarını değerlendirecek, elektrik hatları ile ilgili risklerin yüksek olduğu noktalarda alınması gereken önlemleri belirleyeceğiz" ifadelerini kullandı.

Projenin yeni aşamasında, seçilen kuşlara takılacak GPS-GSM takip cihazları sayesinde göç hareketleri ve dinlenme alanları izlenecek. Coğrafi Bilgi Sistemleri ile oluşturulacak risk haritaları, bakım ve yalıtım çalışmalarında öncelikli bölgelerin belirlenmesini sağlayacak. Ayrıca, büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak teller arası mesafeler düzenlenecek ve sisli havalarda çarpma riskini azaltmak için görünürlüğü artıran ekipmanlar kullanılacak. Milas ve Çivril'deki sulak alanlar, kuş dostu uygulamalar için pilot bölge olarak seçildi.

İlgili haber: Kızılcahamam'da Ayılar Yerleşim Yerlerine İndi

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü'nde görevli Yüksek Biyolog Muhammet Ertem ise sahadan elde edilen verilerin teknik önlemlere yön vereceğini belirterek, "Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılması farklı riskler, dolayısıyla farklı önlemler gerektiriyor. Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz. Bu bilgiler, hangi hatlara yalıtım yapılması ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılması gerektiğini belirlememize yardımcı olacak. Bir sonraki aşamada doğal yuvalarda ve platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri de yapacağız. Ölçüm sonuçlarını karşılaştırarak gelecekteki yuva tasarımları ve elektrik hatlarında yapılması gereken iyileştirmeler için bilimsel veri oluşturmayı hedefliyoruz" şeklinde konuştu.