Felsefeci Enis Doko'dan Kasım İndirimleri Uyarısı: "İndirimde Diye Almak Tasarruf Değil İsraftır"

Esenler Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Müdürlüğü'nün organize ettiği Bilinç Atölyesi programı kapsamında felsefeci Enis Doko, gençlerle bir araya geldi. Dr. Kadir Topbaş Kültür Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilen ve 18 farklı okuldan toplam 320 öğrencinin katıldığı interaktif söyleşide, Cahit Zarifoğlu’nun "İnsan Ne ile Yaşar?" kitabı üzerinden "Tüketim Bilinci" konusu ele alındı. Söyleşi sırasında tüketim alışkanlıklarının temelindeki toplumsal ve psikolojik dinamiklere değinen Doko; marka tercihlerinin, statü arayışının ve sosyal kabul görme isteğinin satın alma kararları üzerindeki etkilerini anlattı. Bireylerin bazen gerçek ihtiyaçlarından ziyade, başkalarının gözündeki imajlarını iyileştirmek amacıyla alışveriş yaptıklarını belirten Doko, şu ifadeleri kullandı: "İnsan bir ürünü yalnızca kullanmak için almaz. Bazen markanın kazandırdığı statü, arkadaşları tarafından kabul görme ve havalı görünme isteği de tüketim tercihlerinde etkili olur. Ancak başkalarının bizim hakkımızda düşündüğümüz kadar fazla şey düşündüğünü varsaymak doğru değildir. Psikolojide spot ışığı etkisi olarak adlandırılan bu durumda, insanların sürekli bizi izlediğini ve değerlendirdiğini düşünürüz. Oysa çoğu insan kendi hayatı ve sorunlarıyla meşguldür".

Reklam stratejilerinin tüketici davranışlarını nasıl yönlendirdiğine dikkat çeken Doko; ücretsiz deneme üyelikleri, son dakika kampanyaları, kişiye özel fırsatlar ve popülerlik algısı gibi yöntemlerin karar verme sürecini etkilediğini söyledi. Bir ürünün fiyatının düşük olmasının tek başına yeterli bir satın alma nedeni olmaması gerektiğini vurgulayan Doko, "Önemli olan bir ürünü neden aldığımız ve ne kadar kullanacağımızdır. Kullanmayacağımız bir ürünü indirimde olduğu için satın almak tasarruf değil, israftır. Bu nedenle tüketim kararlarımızı verirken ihtiyaçlarımızı doğru belirlemeli ve reklamların etkisiyle acele karar vermemeliyiz" dedi.

İlgili haber: Bakan Mustafa Çiftçi: Türkiye Yüzyılı Hedeflerine Huzur ve Güvenle Ulaşacağız

Tüketim kavramının sadece maddi harcamalarla sınırlı olmadığını, zamanın da en kıymetli kaynak olduğunu hatırlatan Enis Doko, "Para önemlidir ama zaman daha önemlidir. Çünkü parayı hayatımızı iyileştirmek için kullanıyoruz. Hayat dediğimiz şey de zamandır. Özellikle sosyal medya ve telefon kullanımında plansız geçirilen zaman bireylerin yaşamından önemli bir paya sahip. Teknoloji doğru kullanıldığında faydalı, kontrolsüz kullanıldığında ise zaman kaybına neden olabilir" şeklinde konuştu.

İlgili haber: İzmir'de Kontrolden Çıkan Temizlik Aracı Dehşeti: 3 Kişi Son Anda Kurtuldu

Günümüz toplumunda insanların gerçek kimlikleri yerine olmak istedikleri kişi gibi görünme çabasında olduklarını belirten Doko, sosyal medyanın bu durumu tetiklediğini ve dışarıya verilen görüntünün gerçek yaşamın önüne geçmesinin bireyleri olumsuz etkilediğini ifade etti. Ayrıca "hedonik adaptasyon" kavramına değinerek, yeni eşyaların ve deneyimlerin zamanla sıradanlaştığını, bu yüzden tüketimin kalıcı bir mutluluk getirmediğini vurgulayan Doko, herkesin hayatını neye harcadığını sorgulaması ve bilinçli bir yaşam sürmesi gerektiğini belirtti.