Türk Balının Kalitesi Dünya Standartlarında: Manuka Balı ile Farkı Yok

Tarım ve Hayvancılık Fuarı'nda yer alan Samsun Büyükşehir Belediyesi standında, arıcılık ve bal üretimi hakkında bilgilendirmeler yapılıyor. Standda cam arı kovanlarının da sergilendiği etkinlikte, Bitkisel Üretim Şube Müdürü Ali Korkmaz, ziyaretçilerin sorularını yanıtlayarak Türk balının küresel piyasadaki konumuna dikkat çekti.

Türkiye'deki bal üretim kapasitesine değinen Korkmaz, kovan sayısı bakımından Çin'in ardından ikinci sırada yer aldıklarını ve yaklaşık 9 milyon kovanla 100 bin tona yakın verim elde ettiklerini ifade etti. Doğal ortamda üretilen Türk ballarının uluslararası yarışmalarda, özellikle İngiltere'de dereceye girdiğini ve coğrafi işaretli ürünlerin başarı kazandığını belirten Korkmaz, "Bal kalite kriterleri konusunda gerçekten iyi bir noktadayız. Yeni Zelanda’da üretilen manuka balı var. Kilosu bin eurodan satılıyor. Türk ballarının önemli kısmı ondan aşağı bal değil. Ancak o balın o değerde olduğunu ispatlayacak bilimsel çalışmalara ihtiyaç var. O nedenle bizim en iyi ballarımız olan kestane ve meşe ballarının kilosu 3 bin TL’den gidiyor, manuka balı ise bin euroya gidiyor. Aralarında nitelik olarak hiçbir fark yok. Bu bir PR çalışması ve umarım ülkemiz de bunları başarır" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Başkan Özlü'den Yeni Mahallelere Doğalgaz ve Altyapı Sözü

Balda tağşiş ve sahtecilik konusuna da değinen Ali Korkmaz, tüketicilerin basit yöntemlerle sahte balı ayırt etmesinin neredeyse imkansız olduğunu vurguladı. Halk arasında yaygın olan akışkanlık kontrolü, kalemle çizme veya suyla çalkalama gibi yöntemlerin bilimsel bir geçerliliği olmadığını belirten Korkmaz, "Balı yukarıya kaldırdığınız zaman eğer kesintili akıyor veya akmıyorsa ona göre karar verildiği söyleniyor. Balı ilk kaldırdığınız zaman zaten zor akar. Bir müddet sonra kesikli akar. Hangi aşamada sahte olduğunu anlayacağız? 3 saniye sonra mı? 5 saniye sonra mı? Bunun kriteri yok, herkes kendi kafasına göre değerlendiriyor. O yüzden bu tip kriterler geçerli değil. Eskiden sabit kalem denen, tükürükle veya suya değdiği zaman boya veren kalemler vardı. Bu kalemlerle balın üstünü çiziyorsunuz. Eğer dağılmıyorsa gerçek, dağılıyorsa sahte denirdi. Böyle bir kural da yok. Çünkü bal erken hasat edildiği zaman gerçek bal olsa bile o kalemle çizdiğiniz zaman boya yine dağılacak. Ama bal gerçek. Sadece erken hasat edilmiş. Dolayısıyla bu tip kriterler hiçbir zaman geçerli değil. Sadece halk arasında konuşulur. Hatta son yıllarda bir tabağın içine bal konuluyor, üzerine su ekleniyor, çalkalandığı zaman petek görüntüsü alıyorsa gerçek veya sahte deniyor. Bunlar tamamen uydurma. Bir gerçeklikten yola çıkmışlar ama sonuçta insanların değerlendiremeyeceği sonuçlar veriyor. Hiçbir zaman önerilmez, güvenilmez yöntemlerdir bunlar" dedi.

Sahte balın ancak ileri düzey laboratuvar analizleriyle tespit edilebileceğini, ancak bu testlerin maliyetinin çok yüksek olduğunu ifade eden Korkmaz, tüketicilere şu tavsiyelerde bulundu: "Balın sahte olduğunu anlamak için dünyada bir sürü tetkik var. Bu tetkiklerin ileri düzey olanları o kadar pahalı ki bir iki teneke balı tahlil ettirmek büyük külfet oluyor. Tüketici, tağşişli balı ayırt edip edemeyeceğini soruyor. Eğer özel yeteneğiniz yoksa bir balın sahte mi, tağşişli mi olduğunu anlamanız çok zor. İmkânsız derecesinde zor. Çünkü bu tip işleri yapan insanlar, tahlillerden geçebilecek veya insanları kandırabilecek yolları biliyorlar. Tüketiciler, güvendiği, tanıdığı, gerçek üretici olan arıcıdan bal temin etmeli. Bu konuda güvendiği kişi çok çok önemli. Eğer bu mümkün değilse ki özellikle şehir hayatı yaşadığımız dönemlerde herkes bir arıcıyı tanımayabiliyor. Bu durumda piyasada marka değeri olan, arkasında güçlü bir Ar-Ge desteği bulunan, market raflarında kendini kanıtlamış, marka özelliği olan, tanınmış firmaların ballarından almalarını öneriyorum. Yeni çıkmış, yeni çıkmakta olan veya sürekli isim değiştiren firmaların ballarını elbette ki önermiyorum. Her zaman tüketicinin kafasında bir şüphe olur."

İlgili haber: Kocaeli'nin 12 İlçesinde İmar Sorunları ve Teknolojik Çözümler Görüşüldü

Korkmaz ayrıca, Samsunlu arıcıların ek gelir sağlamak amacıyla bal mumundan kokulu mumlar ürettiklerini ve bu ürünlerin de fuar standında sergilendiğini ekledi.