Su Kaynaklarındaki Mikrokirleticiler İçin 10 Yıllık Stratejik Yol Haritası

Karabük Üniversitesi (KBÜ) Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Merkezi (KAPGEM) tarafından hazırlanan "Türkiye’de Su Kaynaklarındaki Mikrokirleticilerin Yönetimi Politika Raporu" düzenlenen bir toplantıyla kamuoyuna tanıtıldı. Merkezin hazırladığı 20. politika raporunda, mikroplastiklerin ve diğer mikrokirleticilerin kontrol altına alınması amacıyla beş temel öneri geliştirilirken, 2026-2035 dönemini kapsayan 10 yıllık bir uygulama takvimi belirlendi.

KAPGEM Çevre Politikaları Masası'nın kaleme aldığı rapor, mikrokirleticilerin çevresel etkilerini analiz ederek başta ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere farklı ülkelerdeki uygulamaları inceledi. Çalışma kapsamında, Türkiye'nin su kaynaklarının korunması için hem yerel hem de merkezi yönetimleri kapsayan çözüm yolları üretildi.

İlgili haber: Başkan Çavuşoğlu Ulaşım Yatırımlarını Yerinde İnceledi

Toplantıda konuşan KBÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, sanayi ve teknolojideki ilerlemelerin su, hava ve toprak kirliliğini artırdığını belirterek, mikrokirleticilerin insan ve diğer canlılar üzerindeki muhtemel etkilerine dikkati çekti. Su kaynaklarının korunmasının önemini vurgulayan Kırışık, "raporla mikroplastik ve diğer mikrokirleticilerin önlenmesine yönelik Türkiye’ye özgü bir politika modeli geliştirdik" diyerek, önerilerin karar alma süreçlerine katkı sunmasını hedeflediklerini kaydetti.

KBÜ Çevre Politikaları Masası üyesi Doç. Dr. Aysel Alkan Uçkun ise yaptığı sunumda, mikrokirleticilerin düşük konsantrasyonlarda dahi çevre ve canlılar üzerinde kalıcı ve zararlı etkiler oluşturabildiğini belirtti.

Raporda Türkiye için önerilen beş temel politika şunlar olarak sıralandı: Su kaynakları ve kirlilik verilerinin toplanacağı ulusal bir bilgi sisteminin kurulması, kirleticilerin kaynağında azaltılması, havza bazlı risk yönetiminin uygulanması, ölçüm-izin-denetim süreçlerinin bütünleştirilmesi ve ileri arıtma yatırımlarının ihtiyaç analizlerine göre planlanması.

2026-2035 dönemini kapsayan üç aşamalı uygulama takvimine göre; 2026-2027 yıllarında ulusal envanterin hazırlanması ve pilot izleme programlarının başlatılması, 2028-2030 yılları arasında öncelikli sektörlerde kirliliğin kaynağında kontrol edilmesi ve ortak veri altyapısının kurulması, 2031-2035 yılları arasında ise başarılı uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Karabük Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Hüseyin Aras, mikrokirleticilerin kritik çevre sorunları arasında olduğunu ifade ederek, kurum olarak iş birliğine ve çalışmalara destek vermeye hazır olduklarını bildirdi.

Programın kapanışında üniversitenin sürdürülebilirlik projelerine değinen Rektör Kırışık, yağmur suyu toplama sistemleriyle yeşil alanların sulandığını ve stadyumda suni çim kullanımı sayesinde günlük 300 tona varan su tüketiminin önüne geçildiğini aktardı. Yemekhanelerden yıllık 2,5 ton atık yağın geri dönüştürüldüğünü ve farklı atık türlerinin ayrı toplandığı bir sistem kurulduğunu belirten Kırışık, bu modelin Karabük genelinde yaygınlaştırılması için destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

İlgili haber: Gürsu'da Tekstil Atıkları Ekonomiye ve Doğaya Kazandırılıyor

Editörlüğünü Rektör Prof. Dr. Fatih Kırışık’ın üstlendiği rapor; Doç. Dr. Aysel Alkan Uçkun, Dr. Öğr. Üyesi Şeyma Akkurt, Doç. Dr. Miraç Uçkun, Prof. Dr. Özgür Özdemir ve Prof. Dr. Mehmet Çakmakçı tarafından hazırlandı. Karabük Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Toplantı Salonu’nda gerçekleşen programa Rektör Kırışık, rektör yardımcıları Prof. Dr. Hasan Solmaz, Prof. Dr. Elif Çepni ve Prof. Dr. İsmail Rakıp Karaş, İl Müdürü Hüseyin Aras, Karabük Tarım ve Orman İl Müdürü Yasin Önder, ilçe belediye başkan yardımcıları, Karabük Organize Sanayi Bölgesi Bölge Müdürü Alper Tolga Saka, akademisyenler ve davetliler katıldı.