SpaceX Starship'i ilk kez yörüngeye fırlatmayı deneyecek: Etkileri sarsıcı olabilir

SpaceX, bugün Starship'i ilk kez yörüngeye fırlatmayı deneyecek. Bu, yeni nesil Starlink internet uydularının ilk partisinin yörüngeye yerleştirilmesini sağlayacak. Fırlatmanın ABD Doğu Saati ile sabah 08.15'te açılacak 75 dakikalık bir fırlatma penceresinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Pazartesi günkü test uçuşu başarılı olması durumunda ileriye doğru atılmış devasa bir adımı işaret edebilir ve Starship'in yakında test uçuşu aşamasından çıkıp tam operasyona girebileceğini gösterebilir.

İlgili haber: SPK'dan fonların tasfiyele süreçleriyle ilgili açıklama yapıldı

Starship'in bu eşiği geçmesiyle birlikte uzay endüstrisi için dalgalanma etkilerinin sarsıcı olması bekleniyor.

Starship, SpaceX'in küresel internet operasyonunun kapasitesini artırmak üzere tasarlanan geliştirilmiş Starlink uyduları ve CEO Elon Musk'ın enerji tüketen yapay zeka modellerine güç vermesini umduğu yörünge veri merkezleri de dahil olmak üzere bir dizi yeni uzay tabanlı teknolojiyi konuşlandırmaya hazırlanıyor.

Starship, Çin ile yaşanan yeni bir uzay yarışının ortasında NASA astronotlarını Apollo programından bu yana belki de ilk kez Ay yüzeyine taşımak için milyarlarca dolarlık bir sözleşmeye sahip.

Musk, devasa fırlatma aracını Mars'ta kendi kendine yeten bir şehir kurmak için kullanma yönündeki uzun vadeli vizyonunu vurgulamaya devam ediyor.

Starship test uçuşları 2019'daki kısa sıçrama testleriyle başladığından beri, bu hedefler ufkun çok ötesinde göründü. Ancak pazartesi günkü uçuş başarılı olması halinde aracın gelişiminde yeni bir aşamanın başlangıcı olacak ve bir dizi yeni riski beraberinde getirecek.

SpaceX, yayınladığı bir blog yazısında, son 13 test uçuşu boyunca Starship'i kasıtlı olarak pasif güvenli yörünge altı rotasına yerleştirdiğini kabul etti.

Bu durum, uzay aracı üzerindeki kontrol tamamen kaybedilse bile, halihazırda atmosfere yeniden girecek ve önceden belirlenmiş bir yere inecek bir yolda olduğu anlamına geliyordu.

Starship ilk kez yörüngeye ulaşmaya çalışırken araç bu güvenlik ağını kaybedecek. O kadar yüksek hızlarda ve kesin bir yörüngede seyahat edecek ki gezegenin etrafında serbest düşüşe geçecek. Yani kontrolü kaybetmesi halinde kolayca Dünya'ya geri çekilemeyecek.

Yörüngeye ulaşmak Starship'e yeni olanaklar sunacak. Belki de ilk kez işlevsel uydular konuşlandırmasına ve uzayın derinliklerinde gelecekteki keşiflerin yolunu açmasına olanak tanıyacak.

SpaceX, Starship'in mürettebatlı uzay istasyonlarının çok altında uçacağını belirtti. Geminin irtifasının yaklaşık 275 kilometre olacağını, Uluslararası Uzay İstasyonunun ise yaklaşık 400 kilometre yörüngede dolaştığını ve Çin'in Tiangong istasyonunun 340 kilometrenin üzerinde çalıştığını kaydetti. Ancak Starship yörüngedeyken kontrolü kaybederse aktif uydularla veya diğer değerli ekipmanlarla çarpışabilir.

Bu nedenle şirket, pazartesi günkü uçuşun ilk dakikalarında herhangi bir arıza belirtisi olması durumunda planlanan motor ateşlemesini iptal edebileceğini ve Starship'i yörünge altı uçuş rotasında tutabileceğini söyledi.

Illinois Üniversitesinde havacılık ve uzay mühendisliği doçenti olan Joseph Gonzalez, ters gidebilecek çok şey olduğunu söyledi. Gonzalez, itici sistemlerde bir sızıntı olabileceğini veya motorların ateşlenmeyebileceğini, bu durumda yörüngede risk oluşturabilecek ölü bir nesne olacağını ifade etti.

SpaceX bir yandan bu benzeri görülmemiş aracın fırlatma endüstrisini ve muhtemelen insanlığın kozmostaki geleceğini yeniden şekillendirmesine zemin hazırlarken, diğer yandan da bir dizi mühendislik zorluğuyla boğuşuyor.

Pazartesi günkü görevin ilk kez operasyonel uydular konuşlandırması beklense de hala bir test uçuşu olarak değerlendiriliyor. SpaceX, araçta yaptığı son değişiklikleri aktif olarak inceleyecek.

Temmuz ayındaki son test görevinde, fırlatma rampasından kalkışta Starship'e ilk güç patlamasını sağlayan Super Heavy roket güçlendiricisi, Körfez'e dik iniş denemesinden önceki anlarda 13 motorundan sadece sekizini yeniden ateşleyebildi.

Bu sorun görevin genel başarısını etkilemedi ancak kontrollü ve güvenli bir iniş yapmak, Starship'in uzun vadeli yetenekleri için hayati önem taşıyor. Çünkü şirket roketi defalarca uçurabilmek için fırlatma kulesinde tekrar yakalamayı umuyor.

SpaceX, Super Heavy güçlendiricisinin devam eden motor sorunlarını çözmek için motorlara yönelik filtrelemeyi iyileştirecek donanım değişiklikleri ve yeniden ateşleme güvenilirliğini artıracak yazılım değişiklikleri de dahil olmak üzere çeşitli ayarlamalar yaptığını duyurdu. Yine de Super Heavy karaya dönmeyecek, bunun yerine okyanus üzerinde bir kez daha deneme inişi yapmaya çalışacak.

İlgili haber: Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu toplandı

Bu arada gemi olarak da adlandırılan üst Starship uzay aracı, kendi motorlarını çalıştıracak ve yörünge altı rotasında uçmaya devam edecek. SpaceX, bir güvenlik önlemi olarak gemiyi Dünya yörüngesine girmek üzere tekrar ateşlemeden önce yaklaşık 20 dakika boyunca uzay aracını inceleyeceğini, güvenli bir iniş için onu geri yönlendirebilecek sistemlerin ve bu sistemlerin yedeklerinin çalıştığından emin olacağını söyledi.