Sinpaş GYO Başkan Vekili Çelik: Konut İhtiyacını Hane Yapısındaki Dönüşüm Belirliyor

Türkiye'de hane yapısındaki değişim, konut piyasasının dinamiklerini yeniden şekillendiriyor. 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 yılına gelindiğinde 3,08'e geriledi. Tek kişilik hanelerin oranının yüzde 20,5'e yükseldiği süreçte, Sinpaş GYO Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Çelik; konut ihtiyacının nüfus artışının yanı sıra küçülen aile yapıları, kentleşme ve konuta erişim koşullarıyla belirlendiğine dikkat çekti.

Güncel verilere göre, Türkiye'de kişilerin yüzde 57,1'i oturduğu konutun sahibi konumundayken, yüzde 27'si kiracı olarak yaşıyor. Lojmanlarda ikamet edenlerin oranı yüzde 0,9 iken, kendi evinde oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı yüzde 15'e ulaştı. Bu yüzde 15'lik kesimin varlığının, konut kullanımının sadece ev sahibi ve kiracı ayrımıyla açıklanamayacağını belirten Ahmet Çelik, "Bu grubun önemli bir bölümü ailesine ait bir konutta kira ödemeden yaşıyor. Bu durum, mülkiyetin tamamen ortadan kalkmasından ziyade belirli aileler ve kuşaklar içinde yoğunlaşabildiğine işaret ediyor. Bugün konut piyasasını değerlendirirken yalnızca mülkiyet oranlarına değil, mülkiyetin haneler ve kuşaklar arasında nasıl dağıldığına da bakmamız gerekiyor. Dolayısıyla genç hanelerin konut piyasasındaki konumunu değerlendirirken ‘ev sahibi’ veya ‘kiracı’ ayrımının yanında, aile mülkiyetine erişim ve kuşaklar arası konut desteğini de dikkate almak gerekiyor" ifadelerini kullandı.

İlgili haber: TARSİM Kapsamı Genişletiliyor: 16 Yeni Ürün Daha Don Teminatına Alındı

Hane halkı büyüklüğündeki düşüşle birlikte bağımsız konut ihtiyacı artış gösteriyor. Toplam hanehalkı sayısının 26 milyon 977 bin 795'e ulaştığı Türkiye'de, tek ebeveynli hanelerin artması ve geniş ailelerin payının azalması, aynı nüfus içerisinde daha fazla bağımsız hane oluşmasına yol açtı. Boşanma oranlarının yükselmesi ve evlenme yaşının değişmesi de bu süreci destekleyen unsurlar arasında yer alıyor. 2025 verilerine göre boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793'e, kaba boşanma hızı ise binde 2,26'ya yükselirken; ortalama ilk evlenme yaşı kadınlarda 26,0, erkeklerde ise 28,5 olarak kaydedildi.

Bu demografik dönüşümün konut ihtiyacını nüfus artışından bağımsız olarak büyüttüğünü ifade eden Ahmet Çelik, "Ortalama hane büyüklüğünün küçülmesi, aynı nüfus içerisinde daha fazla bağımsız yaşam alanına ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Buna boşanmalar ve bireylerin yaşamlarının farklı dönemlerinde ayrı haneler oluşturması da eklendiğinde, nüfus artışının ötesinde yeni bir konut ihtiyacı ortaya çıkıyor. Bu tablo bize, Türkiye’nin konut ihtiyacını değerlendirirken artık yalnızca nüfus artışını esas alan bir yaklaşımın yeterli olmadığını gösteriyor. Hane sayısındaki ve hane yapısındaki değişim de konut politikalarının ve sektörün gelecek projeksiyonlarının temel parametrelerinden biri haline geliyor. Aynı zamanda yeni hanelerin hangi yaşta kurulduğu ve mülkiyete hangi aşamada erişebildiği de ev sahipliği oranını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle hane sayısındaki artışla ev sahipliği oranındaki değişimi birlikte okumak gerekiyor" dedi.

Hane yapısındaki değişim, talebin içeriğini de farklılaştırıyor. 2025 itibarıyla tek kişilik haneler toplamın beşte birini aşarken, çekirdek ailelerin payı 2014'teki yüzde 67,4 seviyesinden 2025'te yüzde 62,7'ye geriledi. Çekirdek aile yapısında olmayan ve birden fazla kişinin yaşadığı hanelerin oranı ise yüzde 2,1'den yüzde 3,3'e çıktı. Bu durum; metrekare, oda sayısı ve sosyal alan kullanımı gibi kriterleri ön plana çıkarıyor.

Sektörün artık tek tip bir kullanıcı profili üzerinden ilerleyemeyeceğini belirten Çelik, "Tek başına yaşayanlar, tek ebeveynli aileler, farklı yaş grupları ve farklı yaşam biçimleri farklı konut ihtiyaçları ortaya çıkarıyor. Bu nedenle sektör açısından temel soru yalnızca ‘kaç konut üretmeliyiz?’ değil, ‘kimin için, nasıl bir yaşam alanı üretmeliyiz?’ olmalı. Gayrimenkul sektörünün önümüzdeki dönemdeki dönüşümünü de büyük ölçüde bu soruya vereceği cevap belirleyecek. Konut projelerinin büyüklükten sosyal alanlara, hizmetlerden kullanım biçimlerine kadar bu yeni demografik yapıya uyum sağlaması giderek daha kritik hale geliyor" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Osmaniye'de Yer Fıstığı Hasadında Yüksek Verim Sevinci

Öte yandan, Türkiye nüfusunun yüzde 93,6'sının il ve ilçe merkezlerinde yaşaması, konut talebinin belirli bölgelerde yoğunlaşmasına neden oluyor.