Manisa'nın Dağlarından Kozmetik ve İlaç Sanayisine: Kadınların Çitlembik Mesaisi

Manisa'nın Demirci ilçesinde, doğada kendiliğinden yetişen çitlembikler, kırsal bölgelerde yaşayan kadınlar için önemli bir gelir kapısına dönüştü. Her yıl yaklaşık 450 tonu toplanan çitlembikler; yıkama ve kurutma işlemlerinin ardından İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Bursa'da faaliyet gösteren ilaç ve kozmetik şirketlerine sevk ediliyor. Bölgenin kekik, papatya ve hatmi çiçeği gibi değerli doğal ürünleri arasında yer alan çitlembik, eylül ayında yeşil renge dönmeye başladığında kadınlar tarafından imece usulüyle toplanıyor.

Demirci ilçe merkezinin yanı sıra Rahmanlar, Kulalar, Sevinçler, Esenyurt, Mezitler, Boyacık ve Kerpiçlik dahil olmak üzere yaklaşık 40 mahallede hasat yapılıyor. Sabahın erken saatlerinde dik yamaçlara çıkan kadınlar, topladıkları ürünleri çuvallarla evlerine taşıyor. Kırmızı tanelerin yapraklardan ayrılması için su dolu kazanlarda yıkanan çitlembikler, daha sonra güneşte kurutuluyor. Elde edilen ürünlerin bir kısmı kavrularak çerez olarak tüketilirken, bir kısmı ise yağının çıkarılması ve sanayide kullanılması amacıyla satılıyor.

İlgili haber: Yusufeli Barajı'ndaki Gecikmenin Ekonomik Maliyeti 50 Milyar Lirayı Buldu

Çocukluğundan beri bu işi yaptığını belirten 78 yaşındaki çiftçi Zeynep Sönmez, geçmişte topladıkları ürünlerin yağını çıkarıp kendi ihtiyaçları için kullandıklarını ifade ederek şunları söyledi: "Biz çocukluğumdan beri annemle, yengemle dağlara giderdik. Sıyırır getirirdik. Çöplerini yıkayıp kurutur, öğüterek yağını çıkartırdık. Ekim ayı girmeden yetişmeye başlıyor. Yeşilini toplayıp eve getiriyoruz. Kazanı suyla doldurup, üstüne çıkanları alıyoruz. Altın yeşilini süzüp çuvala koyuyoruz, serip kurutup satıyoruz. Eskiden yağını çıkartıp kendimiz yiyorduk, şimdi her şey bol olduğu için kendimiz yemeyip satıyoruz."

İlgili haber: Erzincan Tulum Peyniri'ne Dijital Korum Kalkanı

Rahmanlar Mahallesi sakinlerinden Havana Sönmez ise çitlembik toplamanın kadınlar için kritik bir kazanç kaynağı olduğunu vurguladı. Sonbaharda kadınların bir araya gelerek gerçekleştirdiği toplama işleminin ardından ürünlerin ya satıldığını ya da yağının çıkarıldığını belirten Sönmez, "Güz geldiği zaman kadınlar toplanıp gidip topluyoruz. Süzüp, kurutup kimisi yağını yaptırıyor, kimisi satıyor. Kadınlarımız ailelerine destek oluyor. Kurutup çerez olarak da yiyoruz, yağını çıkartıp ekmek kızartarak yemeklere katıyoruz. Yakmadan yenirse şifa niyetine tüketiliyor. Astıma yararlı olduğu, mide rahatsızlıklarına iyi geldiği ve hazımsızlığı giderdiği söyleniyor" şeklinde konuştu.