Küresel İklim Krizi Alarm Veriyor: Dev Buz Katmanlarından 12 Trilyon Tonluk Kayıp

Dünya genelindeki farklı kurumlardan bir araya gelen 58 bilim insanı, yeryüzünün en büyük iki buz kütlesindeki erimeyi gözler önüne seren çarpıcı bir rapora imza attı. Tam 27 ayrı uydu görevinden elde edilen 42 farklı incelemenin birleştirilmesiyle oluşturulan çalışma, son yarım asırda yaşanan değişimi en detaylı ve güvenilir şekilde ortaya koyan uzun vadeli kayıt olarak tarihe geçti.

Elde edilen verilere göre, 1979 yılından bu yana Grönland ve Antarktika buz örtülerinde yaşanan kayıp 12 trilyon tonu aştı. Bu erimenin küresel deniz seviyelerine etkisi ise yaklaşık 31,4 milimetrelik bir artış şeklinde yansıdı. İncelemelerde Grönland'a ait uydu verilerinin 1972, Antarktika kayıtlarının ise 1979 yılına kadar uzandığı bildirildi.

İlgili haber: Gazze'de Saldırılar Sürüyor: Son 48 Saatte 10 Kişi Hayatını Kaybetti

Bilim insanları, yaşanan devasa kütle kaybının yüzde 84 gibi büyük bir kısmının, buzulların okyanusla temas ettiği noktalardaki dinamik dengesizlikten kaynaklandığını tespit etti. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan buzbilimci Ines Otosaka, kaybedilen kütlenin beşte dördünden fazlasının doğrudan yüzeyde erimek yerine, hızlanan buz akıntıları vasıtasıyla okyanusa taşındığını aktardı. Otosaka, bu durumun buzulların ısınan deniz suyuna verdiği doğrudan bir tepki olduğunu vurgularken, geriye kalan yüzde 16'lık kaybın ise kar yağışı azlığı ve yüzey erimesi gibi atmosferik faktörlere bağlı olduğunu ifade etti.

Fosil yakıt kullanımı nedeniyle atmosfere yayılan sera gazları, okyanusların giderek daha fazla ısı enerjisi emmesine yol açıyor. Isınan sular ve hareketlenen akıntılar ise her iki kutup bölgesinde de yıkıcı süreçleri tetikliyor. Grönland'da Atlantik kaynaklı sıcak suların daha kuzeye ulaşmasıyla "Atlantikleşme" adı verilen bir süreç yaşanıyor ve bu durum devasa buz kütlelerini tehdit ediyor. Antarktika'da ise şiddetlenen kutup çevresi akıntıları, sıcak suları buzulların tabanına taşıyarak erimeyi alt kısımlardan hızlandırıyor.

1990'lı yıllardan itibaren ivme kazanan buz kaybının durmadığını belirten araştırmacılar, 2020-2023 yılları arasında Antarktika Yarımadası'nda gözlenen geçici durulmanın yanıltıcı olmaması gerektiğini, bu durumun Doğu Antarktika'daki rekor kar yağışları gibi kısa süreli hava olaylarından kaynaklandığını kaydediyor.

İlgili haber: Bakan Hakan Fidan'dan Küresel Ticaret Yolları ve Güvenlik Uyarısı

Scientific Data dergisinde yayımlanan çalışmayı değerlendiren uzmanlar, elde edilen verilerin küresel çevre krizleriyle mücadelede uluslararası bilimsel iş birliğinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtladığına dikkat çekiyor.