Kemaliye'nin Asırlık Mirası: 120 Bitkili Zetrin Baharatı
Erzincan'ın Kemaliye ilçesine özgü olan ve 120 farklı bitkinin karışımından elde edilen Zetrin baharatı, geleneksel yöntemlerle yeniden hayat buluyor. Bağışıklık sistemini güçlendirdiği bilimsel olarak da desteklenen bu özel karışım, bölgenin kültürel mirasını sofralara taşıyor.
Erzincan'ın Kemaliye ilçesinin karakteristik lezzetlerinden biri olan Zetrin, 120 çeşit bitki ve çiçeğin harmanlanmasıyla hazırlanan asırlık bir baharat karışımıdır. Mart ayında başlayıp Kasım ayına kadar devam eden toplama sürecinin ardından bitkiler gölge ortamda kurutulur. Kurutma işlemi tamamlanan 120 farklı bitki türü, geleneksel olarak taş dibeklerde dövülerek karıştırılır.
Zetrin'in tüketim şekli ise bölgeye has geleneklerle şekillenmiştir. Özellikle Kemaliye'nin meşhur kurutulmuş taş fırın ekmeği ıslatılarak üzerine dökülür; ayrıca zeytinyağı, peynir ve patates salatasıyla birlikte tüketilir. Ancak bu özel karışım pişen yemeklerin içerisine eklenmez.
İlgili haber: Erdemli'de Otomobil ile Motosiklet Çarpıştı: 1 Yaralı
Yörede şifalı olduğu bilinen Zetrin hakkında üniversite öğrencileri tarafından yürütülen bir tez çalışması, baharatın vücutta bağışıklık sistemini artırıcı etkilerinin olduğunu ortaya koymuştur. Günümüzde yapımı oldukça zahmetli olduğu için az sayıda köylü tarafından üretilmeye devam eden bu gelenek, nesiller boyu aktarılmaktadır.
İlgili haber: Okul Bahçesinde Top Çarpmasıyla Yere Yığılan Çocuğa Müdür Yetişti
Zetrin üretimini sürdüren Osman Birler, bu geleneğin dedesi ve ardından 50 yıl boyunca babası Mehmet Birler tarafından yaşatıldığını, kendisinin ise 20 yıldır bu görevi devraldığını belirterek şunları söyledi: "Babamdan sonra 20 yıldır ben Zetrin yapıyorum. Doğada yetişen şifalı bitkileri topluyoruz. Munzur Dağı eteklerinden Sarıçiçek Yaylasından şifalı otları topluyoruz Gölge ortamda kurutulur. Çuvallarda biriktiriyoruz bir yıl boyunca süren süreçte bu şekilde bekletiyoruz en son yapraklar sararana kadar toplanan bitkileri harmanlıyoruz. 120 çeşit bitki kurutulduktan sonra eskiden taş dibeklerde dövülerek karıştırılırdı şimdilerde robotta çekiliyor. Kurutulmuş taş fırın ekmeği ıslatılarak sofralara gelir. İşte bu ıslatılmış ekmeğe dökülerek tüketilir. Patates salatasında ayrıca zeytinyağına ve peynirin üzerine dökülerek tüketilir. Pişen yemeğe atılmaz."
Yorum Yap