Gökbilimcileri Şaşırtan Keşif: Yıldızına Ters Yönde Dönüş Yapan Ötegezegen

Gezegen sistemlerinin oluşum sürecinde gezegenler, etrafında şekillendikleri genç yıldızların gaz ve toz diskleriyle aynı yönde dönme eğilimi gösterir. Bu durum, yıldız ile gezegenin yörünge düzlemlerinin genel olarak birbiriyle uyumlu olmasını sağlar. Ancak 2022'de varlığı tespit edilen GJ 3090 b, bilinen bu kozmik kuralı altüst ediyor.

Dünya ile kıyaslandığında 2,2 kat daha geniş yarıçapa ve 4,5 kat daha fazla kütleye sahip olan bu alt-Neptün türü gezegen, merkezindeki yıldızın ekvator düzlemine göre 136 derecelik oldukça dik ve ters bir açıyla hareket ediyor.

İlgili haber: Gazze'de Şiddetli Yağışlar Felakete Yol Açtı: 70 Bin Çadır Sular Altında

La Silla Gözlemevi'nde yer alan yüksek hassasiyetli NIRPS cihazıyla gerçekleştirilen gözlemler, bu eşine az rastlanır yörünge sapmasını net bir şekilde ortaya koydu. Bilim dünyası bugüne kadar yörünge eğikliği bu seviyede olan sadece beş farklı sistem tespit edebilmişti.

GJ 3090 b'yi diğer örneklerden ayıran temel fark ise yörüngesini bu denli saptırabilecek büyüklükte ikinci bir dev gezegenin ya da bir kahverengi cücenin sistemde yer almaması. Bu tablo, astronomların gezegenlerin evrimine ilişkin genel kabul gören modelleri gözden geçirmesini zorunlu kılıyor.

Araştırmayı yürüten bilim insanları, sistemi etkileyecek dev bir komşunun yokluğunda alternatif bir ihtimal üzerinde duruyor. Yapılan tahminlere göre merkezdeki yıldız, geçmişte dışarıdan gelen ve ters yöne sahip farklı bir disk maddesini bünyesine katmış ve GJ 3090 b de bu hizasız diskin içinde oluşmuş olabilir.

İlgili haber: Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Cumhurbaşkanı Aliyev'e Zafer Günü Tebriği

Astronomy & Astrophysics dergisinde okurlarla paylaşılan bu çarpıcı keşif, ötegezegen sistemlerinin ön görülenden çok daha karmaşık ve dinamik yapılara sahip olabileceğini bir kez daha kanıtlıyor.