Emine Erdoğan: Sıfır Atık Yaklaşımı Aslında Hayatı Konuşmaktır

Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi çerçevesinde gerçekleştirilen "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"na katıldı. COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından organize edilen toplantıda konuşan Emine Erdoğan, katılımcıları Türkiye'de ağırlamaktan mutluluk duyduklarını belirtti. Erdoğan, süreçteki liderlikleri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Şampiyonu Samed Ağırbaş'a şükranlarını sunarken, toplantının düzenleyicisi UEA Başkanı Fatih Birol'a teşekkürlerini iletti.

1950'li yılların başında "tek kullanımlık yaşam tarzı"nın bir altın çağ olarak sunulduğunu hatırlatan Emine Erdoğan, o dönemde kullan-at ürünlerin zaman tasarrufu sağlayan bir modernite armağanı olarak yüceltildiğine dikkat çekti. Ancak günümüzde küresel çöp miktarının yüzde 40'ının tek kullanımlık plastiklerden oluştuğunu belirten Erdoğan, son elli yılda dünyanın eşi benzeri görülmemiş bir atık artışıyla karşı karşıya kaldığını ifade etti.

İlgili haber: Mersin'de İki Mahalleyi Birleştiren Yol Yenilendi

Katı belediye atıklarının 2050 yılına kadar iki kat artarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini kaydeden Emine Erdoğan, "Yönetilmesi neredeyse imkansız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz. Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir. Toplumların, geride bıraktıklarının hesabını yapmadan geleceğe yürüyemeyeceklerinin ispatıdır. O halde iklim değişikliğiyle mücadelenin ilk adımı, kavramları ve değerleri yerli yerine koymak olmalıdır" şeklinde konuştu.

Tüketim ile refah arasındaki bağın sorgulanması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, küresel gıda üretiminin yaklaşık yüzde 30'unun israf edildiğini belirtti. Gıda israfının diğer krizleri tetiklediğini söyleyen Erdoğan, "Çöpe atılan toplam gıdanın sadece dörtte biriyle, dünyada açlıkla mücadele eden, neredeyse 700 milyon insanın doyabileceğini bilmek, başlı başına ahlaki bir çıkmaz" ifadelerini kullandı.

Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10'unu oluşturduğunu ve bu emisyonların en güçlü türlerinden birinin metan olduğunu belirten Emine Erdoğan, metan emisyonlarının küresel ısınmanın yaklaşık üçte birinin ana kaynağı olduğunu ve bunun yüzde 60'ının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını dile getirdi. Erdoğan, bireysel davranışların doğadaki büyük karşılıklarına değinerek şunları söyledi: "Yani estetik kaygılarla daha tarlada elenen ürünlerden tutun, fazladan alındığı için buzdolabında unutulan meyvelere kadar ’Çöpe atılan bir elmadan en fazla ne olabilir?’ diye düşündüğümüz her eylemimizin doğada büyük karşılıkları var. Milyonlarca insanın önemsiz saydığı bireysel davranışların birbirine eklenmesi sonucunda ağır bedeller ödeniyor. Bu bedeli yeri geliyor, günü aç karna geçiren çocuklar, yeri geliyor iklim değişikliğine bağlı nedenlerle yaşanamayacak hale gelen köyünü terk etmek zorunda kalan insanlar ya da yeryüzünden ilelebet silinen türler ödüyor. İşte bu kördüğümü çözmek istiyorsak her şeyden önce bu işi teknik bir dile hapsolmaktan kurtarmalıyız. İnsanların bağ kurup sahipleneceği değer temelli yeni sistemler kurmalıyız."

Sıfır Atık Hareketi'nin hayati bir önem taşıdığını belirten Emine Erdoğan, "Çünkü Sıfır Atık’ı konuşmak, aslında hayatı konuşmaktır. İnsanları ekmeği çöpe atmaktan vazgeçirecek olan, sera gazı emisyonları istatistiklerini bilmekten ziyade yeniden nimet fikriyle buluşmaktır. Keza elindeki plastik şişeyi ya da izmariti yere atmamak, doğayı yeniden ilahi bir emanet olarak görebilmekle ilişkilidir" dedi.

İlgili haber: Mersin'de Yerel Gıda Politikaları İçin Ortak Akıl Çalıştayı

Döngüsel ekonomi, yenilenebilir enerji ve kaynak yönetimi gibi kavramların yeni keşifler gibi sunulsa da aslında yerel bilgilerin temelini oluşturduğunu ifade eden Emine Erdoğan, Anadolu'nun bu konuda bir uygulama merkezi olduğunu belirtti. Erdoğan, Anadolu'daki büyüklerin "Eskisi olmayanın yenisi olmaz" anlayışıyla hareket ettiğini vurguladı.