BM Genel Sekreteri Guterres'ten COP31'de Sert İklim Uyarısı: Fosil Yakıtlar Tarihe Karışmalı

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Dünya Liderler Zirvesi başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde, COP31 Alanı’nın Mavi Bölgesi'ndeki Anadolu Salonu’nda düzenlenen zirvede dünya liderleri iklim değişikliğiyle mücadeleye dair mesajlar verdi. Zirveye katılan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres; küresel sıcaklık artışı, yenilenebilir enerji yatırımları, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim finansmanı konularında kritik değerlendirmelerde bulundu.

"İklim krizi bizim önümüze geçiyor" diyen Guterres, mevcut durumun şeffaf bir şekilde ortaya konulması gerektiğini belirterek, "İklim konusundaki ilk görevimiz gerçeği söylemektir. Acı gerçek şu ki iklim krizi bizim önümüze geçiyor. 2025 yılında emisyonlar tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Sıcaklık rekorları kırılmaya devam ediyor. Son dört yıl, kayıtlara geçen en sıcak dört yıl oldu. Fosil yakıt çıkarları ise gezegenimizi öldürürken büyük kazançlar elde etmeye devam ediyor. İklim felaketleri dünyanın dört bir yanında insanların hayatlarını, geçim kaynaklarını ve ekonomileri ağır biçimde etkiliyor. Bu, karşılıklı ve kaçınılmaz yıkıma giden bir yoldur" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Bakan Kacır, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Brezilya ve Etiyopya Liderleriyle Görüşmelerine Eşlik Etti

Paris Anlaşması'nın 1,5 derecelik sıcaklık artışı sınırına değinen Guterres, bilimsel verilerin bu sınırın aşılacağını gösterdiğini ancak bunun bir teslimiyet nedeni olmaması gerektiğini vurguladı. Guterres, "On bir yıl önce Paris’te dünya, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma sözü verdi. Bilim bize artık bu sınırın aşılmasının kaçınılmaz olduğunu söylüyor. Ancak bilim bize teslim olmamızı söylemiyor. Daha güçlü mücadele etmemizi söylüyor. Gerçek şu ki bu aşımın ne kadar yüksek, ne kadar uzun süreli ve ne kadar yıkıcı olacağını belirleme gücüne sahibiz. Bu aşımın kalıcı bir mahkumiyet değil, geçici bir sınır ihlali olmasını sağlayabiliriz. Bunun için liderlik gerekiyor" ifadelerini kullandı. Mücadelenin sadece rakamlardan ibaret olmadığını belirten Guterres, "Gerçeği biliyoruz. Şimdi bu gerçeğe uygun hareket etmeliyiz. Çünkü iklim eylemi, termometredeki rakamlar üzerinden yürütülen bir mücadeleden çok daha fazlasıdır. Hayatlarımız ve çocuklarımızın geleceği için mücadele ediyoruz" dedi.

Son on yılda yenilenebilir enerjideki gelişmelere dikkat çeken Guterres, güneş enerjisinin on yıl önce dünya elektriğinin yüzde 1'ini üretirken, geçen yıl küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçünü karşıladığını belirtti. Elektrikli araç satışlarının da arttığını, on yıl önce her 100 araçtan biri elektrikliyken bu yıl oranın üçte bire ulaşmasının beklendiğini ifade etti. Temiz enerjinin artık en ucuz kaynak olduğunu söyleyen Guterres, fosil yakıt ithalatına bağımlılığın yarattığı ekonomik risklere değinerek, "İnsanlığın dörtte üçü fosil yakıt ithal eden ülkelerde yaşıyor. Bu insanlar, kendilerinin sağlamadığı ve kontrol edemediği fiyat şoklarının esiri durumunda. Son çatışmalar, bunun sürekli güvensizliğe ve yaşam maliyetlerinde ağır bir krize yol açan bir durum olduğunu açıkça gösteriyor. Bilimle uyumlu, adil, düzenli ve hakkaniyetli bir şekilde fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmanın zamanı geldi" dedi.

Fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecindeki engelleri değerlendiren Guterres, "Ancak karşı karşıya olduğumuz zorluğun boyutunu küçümsemeyelim. Fosil yakıtlar da dinozorlar gibi tarihe karışmalı. Ve bu kendiliğinden gerçekleşmeyecek. Dinozorların lobisi yoktu. Fosil yakıtların ise var. Onların stratejisi basit: Bilimi çarpıtmak. Politikaları geciktirmek. Eylemleri geciktirmek. Hesap verebilirliği geciktirmek. Artık bu alışkanlıktan kurtulmanın ve fosil yakıt bağımlılığına son vermenin zamanı geldi" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Bartın Üniversitesi COP31 Temalarıyla Akademik Yetkinliğini Sergiliyor

Dünyanın çok yavaş ilerlediğini savunan Guterres, küresel emisyonların her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında azaltılması gerektiğini, ancak mevcut ulusal planların bu hedefin çok gerisinde kaldığını belirtti. Şartlı taahhütlerle birlikte bile mevcut planların gerekli azaltımın en fazla üçte birini karşılayabildiğini ifade eden Guterres, gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişiminin önemine değinerek, "1,3 trilyon dolarlık hedef, gelişmekte olan ülkelere gerçekten ulaşan finansmana dönüşmelidir" dedi.