BM Genel Sekreteri Guterres: Fosil Yakıtlar Dinozorlar Gibi Tarihe Karışmalı

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Dünya Liderler Zirvesi başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde, COP31 Alanı'nın Mavi Bölgesi'ndeki Anadolu Salonu'nda düzenlenen zirvede dünya liderleri iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik mesajlar verdi. Zirveye katılan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres; küresel sıcaklık artışı, yenilenebilir enerji yatırımları, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim finansmanı konularında kritik değerlendirmelerde bulundu.

"İklim krizi bizim önümüze geçiyor"
İklim kriziyle mücadelede mevcut durumun şeffaf bir şekilde ortaya konulması gerektiğini savunan Guterres, "İklim konusundaki ilk görevimiz gerçeği söylemektir. Acı gerçek şu ki iklim krizi bizim önümüze geçiyor. 2025 yılında emisyonlar tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Sıcaklık rekorları kırılmaya devam ediyor. Son dört yıl, kayıtlara geçen en sıcak dört yıl oldu. Fosil yakıt çıkarları ise gezegenimizi öldürürken büyük kazançlar elde etmeye devam ediyor. İklim felaketleri dünyanın dört bir yanında insanların hayatlarını, geçim kaynaklarını ve ekonomileri ağır biçimde etkiliyor. Bu, karşılıklı ve kaçınılmaz yıkıma giden bir yoldur" dedi.

İlgili haber: Önem Gök: Tarımın Geleceği Üreticinin Korunmasına Bağlı

Paris Anlaşması'nın 1,5 derecelik sıcaklık artışı sınırına değinen Guterres, bilimsel verilerin bu sınırın aşılacağını gösterdiğini ifade etti. Guterres, "On bir yıl önce Paris’te dünya, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma sözü verdi. Bilim bize artık bu sınırın aşılmasının kaçınılmaz olduğunu söylüyor. Ancak bilim bize teslim olmamızı söylemiyor. Daha güçlü mücadele etmemizi söylüyor. Gerçek şu ki bu aşımın ne kadar yüksek, ne kadar uzun süreli ve ne kadar yıkıcı olacağını belirleme gücüne sahibiz. Bu aşımın kalıcı bir mahkumiyet değil, geçici bir sınır ihlali olmasını sağlayabiliriz. Bunun için liderlik gerekiyor" şeklinde konuştu. Mücadelenin sadece rakamlarla sınırlı olmadığını belirten Guterres, "Gerçeği biliyoruz. Şimdi bu gerçeğe uygun hareket etmeliyiz. Çünkü iklim eylemi, termometredeki rakamlar üzerinden yürütülen bir mücadeleden çok daha fazlasıdır. Hayatlarımız ve çocuklarımızın geleceği için mücadele ediyoruz" ifadelerini kullandı.

"Fosil yakıtların savunulabilirliği giderek ortadan kalkıyor"
Yenilenebilir enerji alanındaki gelişmelere dikkat çeken Guterres, güneş enerjisinin 10 yıl önce dünya elektriğinin yüzde 1'ini üretirken, geçen yıl küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçünü karşıladığını belirtti. Elektrikli otomobil satışlarının 10 yıl önce her 100 araçta birken, bu yıl yaklaşık üçte bire ulaşmasının beklendiğini söyleyen Guterres, temiz enerjinin artık en ucuz kaynak haline geldiğini vurguladı. Fosil yakıt ithalatının ekonomik risklerine değinen Guterres, "İnsanlığın dörtte üçü fosil yakıt ithal eden ülkelerde yaşıyor. Bu insanlar, kendilerinin sağlamadığı ve kontrol edemediği fiyat şoklarının esiri durumunda. Son çatışmalar, bunun sürekli güvensizliğe ve yaşam maliyetlerinde ağır bir krize yol açan bir durum olduğunu açıkça gösteriyor. Bilimle uyumlu, adil, düzenli ve hakkaniyetli bir şekilde fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmanın zamanı geldi" dedi.

Fosil yakıtlardan uzaklaşmanın önündeki engelleri değerlendiren Guterres, "Ancak karşı karşıya olduğumuz zorluğun boyutunu küçümsemeyelim. Fosil yakıtlar da dinozorlar gibi tarihe karışmalı. Ve bu kendiliğinden gerçekleşmeyecek. Dinozorların lobisi yoktu. Fosil yakıtların ise var. Onların stratejisi basit: Bilimi çarpıtmak. Politikaları geciktirmek. Eylemleri geciktirmek. Hesap verebilirliği geciktirmek. Artık bu alışkanlıktan kurtulmanın ve fosil yakıt bağımlılığına son vermenin zamanı geldi" ifadelerini kullandı.

İlgili haber: COP31 Kapsamında Küresel Enerji Dönüşümü ve Finansman Modelleri Masaya Yatırıldı

"Olağanüstü bir hızlanmaya ihtiyacımız var"
Küresel emisyonların her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında azaltılması gerektiğini hatırlatan Guterres, mevcut ulusal planların bu hedefin gerisinde kaldığını belirtti. Şartlı taahhütlerle birlikte dahi mevcut planların gerekli azaltımın en iyi ihtimalle üçte birini karşılayabildiğini söyleyen Guterres, gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişiminin önemine değinerek, "1,3 trilyon dolarlık hedef, gelişmekte olan ülkelere gerçekten ulaşan finansmana dönüşmelidir" dedi.