Tütünle mücadelede yeni düzenlemeler geliyor

Prof. Dr. Toker Ergüder, sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışına ve kullanımına yönelik yeni sınırlamalar içeren kanun teklifi hazırlığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi de olan ve ekim ayında TBMM'ye getirilmesi öngörülen yeni kanun teklifi hazırlıklarına ilişkin çalışmalarda yer alan Ergüder, dünya genelinde 1,2 milyar kişinin sigara kullandığına dikkati çekti.

İlgili haber: Şırnak'ta Sağlık Seferberliği: İstanbullu Profesörlerden Gönüllü Destek

Her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğine işaret eden Ergüder, Dünya Sağlık Örgütünün Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi'nin yürürlüğe girmesinin ardından birçok ülkede tütün kullanım oranlarının düştüğünü belirtti.

Türkiye'nin de tütünle mücadelede önemli adımlar attığını, bu kapsamda 2003'te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalandığını, 2008'de ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin hayata geçirildiğini anımsatan Ergüder, tüm dünyaya örnek bir mücadelenin sergilendiğini vurguladı.

Son yıllarda dünyadaki genel düşüş eğilimine karşın Türkiye'de tütün kullanımında yeniden artış görüldüğünü anlatan Ergüder, özellikle kadınlar ve gençler arasındaki kullanım oranlarına işaret etti.

Prof. Dr. Ergüder, kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yıllık dönemde belirgin şekilde arttığını vurgulayarak, "Kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında. 15-24 yaş grubu kadınlarda ise kullanım oranı yüzde 90'ı aşmış durumda." dedi.

Sağlık Bakanlığının yaklaşık 1 yıldır üzerinde çalıştığı yeni kanun teklifinin ekimde Meclis'e sunulacağını söyleyen Ergüder, "Bizim ülke olarak yeniden bir silkelenmeye, politikaları gözden geçirmeye ihtiyacımız var." diye konuştu.

Türkiye'de sigara satışlarının da son yıllarda yükseldiğinin altını çizen Ergüder, 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının, 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını bildirdi.

Ergüder, tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikaların uygulanması gerektiğini belirterek, özellikle çocukları ve kadınları korumaya yönelik düzenlemelerin yapılması gerektiğini dile getirdi.

Prof. Dr. Ergüder, kanun teklifi konusunda akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da çeşitli saha araştırmaları yürüttüğünü söyledi.

Taslakta yer alan düzenlemeler arasında özellikle çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddelerin öne çıktığını belirten Ergüder, "Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere'de geçti. Pek çok ülkede geçiyor." dedi.

Ergüder, taslaktaki ikinci en önemli düzenlemeye ilişkin de "2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı. İrlanda, İngiltere, Finlandiya, Avustralya, onlar bizden daha erken." bilgisini paylaştı.

Türkiye'de bir "akciğer kanseri salgını" olduğunu dile getiren Ergüder, her yıl 35 bine yakın kişinin önlenebilir bir neden olan sigara kullanımı dolayısıyla akciğer kanserinden hayatını kaybettiğini söyledi.

Prof. Dr. Ergüder, Sağlık Bakanlığının özellikle gençlerin, çocukların korunması amacıyla koruyucu sağlık hizmetlerine biraz daha ağırlık vermek istediğini kaydetti.

Bu kapsamda taslakta yer alan önemli bir maddenin de sigara paketlerine getirilmesi planlanan "sağlık vergisi" olduğunu belirten Ergüder, bu vergiden alınacak paranın daha çok koruyucu, geliştirici hizmetlere aktarılacağını ifade etti.

Taslakta kapalı alanların yanı sıra açık alanlara ilişkin düzenlemeler bulunduğunu anlatan Ergüder, şu bilgileri paylaştı:

"Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek."

Prof. Dr. Ergüder, taslakta sigara paketleriyle ilgili bir düzenlemenin de yer alacağını belirterek, "Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, 'slim' sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik." değerlendirmesinde bulundu.

Ergüder, çocukları ve gençleri korumaya yönelik atılacak adımlardan birinin de kimlik doğrulama sistemi olduğunu söyleyerek, "Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek." dedi.

İlgili haber: Kronik Akciğer Hastalıklarında Yaşam Kalitesini Artıran Yöntem: Pulmoner Rehabilitasyon

Ergüder, 1996 ve 2008 yıllarında çıkarılan tütün kontrol düzenlemelerinin Türkiye'de sigara kullanımının azaltılmasına katkı sağladığını, yeni düzenlemelerin de toplumdaki karşılığının araştırıldığını kaydetti.