Tip 2 Diyabet Yıllarca Belirti Vermeden İlerleyebiliyor

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Elif Ulusoy Demir, Tip 2 diyabetin uzun süre herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebildiği konusunda uyarılarda bulundu. Dr. Demir, "Kişi kendini sağlıklı hissederken, günlük hayatına normal şekilde devam ederken, sürekli yüksek seyreden kan şekeri damarlarımıza, kalbimize, böbreklerimize ve gözlerimize yavaş yavaş zarar vermeye başlar. Aile öyküsüne fazla kilo, bel ve karın çevresinde yağlanma, hareketsiz yaşam veya yüksek tansiyon gibi risk faktörlerinin eşlik etmesi durumunda ise yaş beklenmeden tarama yapılması gerekiyor" dedi.

Hastalığın başlangıç evresinde hafif seyretmesi nedeniyle fark edilmesinin zor olduğunu belirten Dr. Demir; halsizlik, bulanık görme, açıklanamayan kilo kaybı, ağız kuruluğu, aşırı susama ve sık idrara çıkma gibi durumların diyabet belirtileri arasında yer aldığını ifade etti. Tip 2 diyabetin yavaş ilerleyen yapısı nedeniyle kan şekeri seviyelerinin yıllar içinde kademeli arttığını söyleyen Uzm. Dr. Demir, "Vücudumuz bu yavaş değişime belli bir süre uyum sağladığı için aşırı susama, sık idrara çıkma veya açıklanamayan yorgunluk gibi klasik belirtiler çok uzun süre, bazen yıllarca hiç hissedilmeyebilir. Asıl tehlike de tam olarak bu sessizlik dönemidir" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Küresel Sağlık Alarmı: Diyabet ve Obezite Salgını Artıyor

Birinci derece yakınlarında diyabet öyküsü olanların düzenli kontrol yaptırmasının kritik olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Demir, herhangi bir şikayeti veya risk faktörü olmayan yetişkinler için taramaların 35 yaşında başlamasının önerildiğini, ancak kilo problemi, yüksek tansiyon, hareketsiz yaşam veya bel-karın çevresi yağlanması olanların yaş beklemeden tarama yaptırması gerektiğini belirtti. Ayrıca kilo problemi ve aile öyküsü bulunan çocuk ve ergenlerin de değerlendirilmesinin önemine değindi.

Kan şekeri ölçümleri arasındaki farka değinen Uzm. Dr. Demir, açlık kan şekerinin anlık değeri gösterdiğini, HbA1c testinin ise son üç aylık ortalamayı yansıttığını belirtti. Uzm. Dr. Demir, "Açlık şekerimiz normal halde HbA1c yüksek çıkabilir. Açlık kan şekeri sadece kan verdiğiniz o anın anlık değeridir. Ancak HbA1c dediğimiz test, son üç ayın kan şekeri değerlerini gösterir. Bu nedenle yalnızca sabah bakılan açlık şekerine güvenip bende diyabet yok demek yanıltıcı olabilir" ifadelerini kullandı.

İnsülin direncinin Tip 2 diyabetin ilk aşaması olduğunu anlatan Uzm. Dr. Demir, normalde insülinin şekerin hücrelere girip enerjiye dönüşmesini sağladığını, ancak direnç geliştiğinde hücrelerin yanıt vermediğini ve pankreasın denge kurmak için daha fazla insülin ürettiğini, bu sürecin zamanla diyabete dönüştüğünü açıkladı. Yanlış beslenme, hareketsizlik ve fazla kilonun riskleri artırdığını, özellikle karın bölgesi yağlanmasının insülin direncini tetiklediğini belirten Demir, çocuklarda artan diyabet vakalarına da dikkat çekti. Paketli gıdalar, rafine şekerli içecekler ve fast-food tüketiminin çocukları erken yaşta yüksek kalori ve karbonhidrat yüküne maruz bıraktığını, bunun da metabolik dengeyi bozarak Tip 2 diyabete zemin hazırladığını söyledi.

İlgili haber: Huzur Köy Uyum Merkezi ile Bağımlılıktan Kurtulanlar Hayata Yeniden Bağlanıyor

Korunma yöntemleri olarak sürdürülebilir yaşam tarzı değişikliklerini öneren Uzm. Dr. Demir; rafine şeker ve işlenmiş gıdaların sınırlandırılmasını, lifli besinlerin tercih edilmesini tavsiye etti. Günlük 30-45 dakikalık orta tempolu egzersizlerin insülin direncini azalttığını belirten Demir, "Özellikle bel ve karın çevresindeki yağlanmayı kontrol altına almak ve kilonun yüzde 5 ila 10’unu vermek bile diyabet riskini ciddi oranda azaltabilir" dedi. Kontrol altına alınmayan diyabetin kalp, beyin damarları, böbrekler, gözler ve sinir sistemi gibi birçok organa zarar verebileceğini, yüksek kan şekerinin damar yapısını bozduğunu ekledi.