TCMB Başkanı Karahan: Enflasyondaki Gerileme Birçok Alt Grupta Gözlemleniyor

İstanbul Finans Merkezi (İFM) Ziraat Bankası Salonu’nda düzenlenen ‘Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi’ne Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Dr. Fatih Karahan katıldı. Zirvede Türkiye'nin küresel dönüşümdeki yeri, gelecekteki yatırım fırsatları ve değer üretme odaklı yatırım yaklaşımları masaya yatırıldı.

Zirve sırasında değerlendirmelerde bulunan TCMB Başkanı Dr. Fatih Karahan, yakın dönem verilerinin dezenflasyon sürecinde önemli bir mesafe katedildiğini kanıtladığını ifade etti. 2024 yılı Mayıs ayında yüzde 75,5'e ulaşan enflasyonun, uygulanan politikalar neticesinde belirgin şekilde düştüğünü kaydeden Karahan, "Jeopolitik gelişmeler, başta enerji olmak üzere arz yönlü baskılarla dezenflasyon sürecini bu sene yavaşlattı. Bunun bir yansıması olarak, yıllık enflasyondaki gerileme ivme kaybetti. Bununla birlikte, bu gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki yansımalarını sınırlamak amacıyla uyguladığımız politikalarımız sayesinde yıllık enflasyon, Nisan ayındaki yüzde 32,4 seviyesinden 2,6 puan gerileyerek Eylül ayı itibarıyla yüzde 29,7 seviyesinde gerçekleşti. Enflasyonun ana eğilimi yavaşlıyor. Yıllık enflasyon, tanımı gereği son 12 aydaki fiyat değişimlerinin toplamını içeriyor. Bu nedenle enflasyonun yakın dönemdeki seyrini anlayabilmek amacıyla ve nereye gittiğini biraz daha iyi anlayabilmek amacıyla ana eğilim göstergelerine bakıyoruz" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Samsun TSO'da 2026-2030 Dönemi Seçimlerinin İlk Aşaması Gerçekleşti

Enflasyonun alt gruplarındaki seyire dikkat çeken Başkan Karahan, "Savaşın etkilerinin belirginleştiği Mart-Haziran döneminde 3 aylık ortalamalar ana eğilimde yükselişe işaret ediyordu. Temmuz ayından itibaren ise ana eğilimde yeniden gerileme gördük. Yıllıklandırılmış olarak baktığımızda, savaş döneminde yüzde 30’lar seviyesine yükselen ana eğilim, Eylül ayı itibarıyla yüzde 23,7 seviyesine işaret ediyor. Bu seviye, mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında. Ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyretmesi, arz yönlü baskılar sönümlenirse dezenflasyonun önümüzdeki dönemde de hızlanarak devam edeceğini işaret ediyor. Bu gelişmeyi, sıkı para politikası duruşumuzun talep ve fiyatlama davranışları üzerindeki etkilerinin bir yansıması olarak değerlendiriyoruz. 2026 yılında enflasyonun seyrinde enerji fiyatları öne çıkmaktadır. Yıllık enflasyondaki gerilemenin birçok alt grupta da gözlendiğini görüyoruz. Nitekim, Eylül ayı itibarıyla alt gruplara baktığımızda savaşın olumsuz etkilerinin belirgin olduğu enerji grubu dışındaki tüm gruplarda yıllık enflasyon geçen yıla kıyasla geriledi" dedi.

Dezenflasyon sürecindeki yavaşlamanın ana kaynağının enerji fiyatları olduğunu belirten Karahan, hizmet grubunda yıllık enflasyonun 7 puan düşerek yüzde 37,7'ye gerilediğini vurguladı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık enflasyonun yüzde 36,1'den yüzde 27,6'ya indiğini söyleyen Karahan, bu düşüşün tarımsal üretimdeki toparlanmayla desteklendiğini ancak küresel emtia fiyatları ve iklim risklerinin takip edildiğini belirtti. Temel mallarda yıllık enflasyonun yüzde 19,9'dan yüzde 15,9'a gerilediğini ifade eden Karahan, "Jeopolitik gelişmeler kaynaklı maliyet artışlarına rağmen temel mal enflasyonunun ılımlı seyri, zayıf talep şartlarının maliyet geçişkenliğini sınırladığına işaret ediyor. Enerji grubunda yıllık fiyat artışı yüzde 46,1 ile geçen yılın 11 puan kadar üzerinde gerçekleşti. Dolayısıyla, bu yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendiriyoruz" ifadelerini kullandı.

İlgili haber: Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Yasama Yılı Açılışı ve Ekonomi Mesajları

Konuşmasının devamında enerji ve enerji dışı emtia fiyatlarındaki yukarı yönlü risklerin sürdüğünü belirten Karahan, hizmet grubu alt kalemlerinde talep duyarlılığı, geçmiş enflasyona endeksleme ve jeopolitik etkiler nedeniyle farklılaşmalar olduğunu, bu sebeple hizmet enflasyonunun daha yakından incelendiğini ve aylık kira artışlarının son dönemde kayda değer şekilde yavaşladığını ekledi.