Serebral Palside Erken Teşhis ve Çok Yönlü Destek Gelişimi Şekillendiriyor

Gebelik, doğum veya erken çocukluk evresinde gelişmekte olan beynin etkilenmesiyle ortaya çıkan serebral palsinin, temel olarak hareket ve postür gelişimini etkilemekle birlikte farklı alanlarda da etkiler yaratabildiği ifade edildi. Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. Gülşen Köse, serebral palsinin tek bir klinik tablo olmadığını, her çocuğun etkilenme düzeyinin ve gereksinimlerinin farklılık gösterdiğini belirtti.

Serebral palsili çocukların yalnızca motor becerileri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Prof. Dr. Köse; iletişim, beslenme, görme, işitme, öğrenme ve günlük yaşam becerilerinin de süreçte mutlaka dikkate alınması gerektiğini söyledi. Serebral palsinin çocuklarda farklı şekillerde tezahür edebileceğini belirten Köse, bazı vakalarda kas sertliği ve hareket kısıtlılığının, bazılarında ise denge ve koordinasyon sorunlarının ön planda olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Köse, "Serebral palsili çocukların klinik özellikleri ve ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bir çocukta hareket ve kas tonusu problemi ön planda olabilir. Başka bir çocukta ise iletişim, denge veya günlük yaşam becerileri açısından daha fazla desteğe ihtiyaç duyulabilir. Bu nedenle çocuğun gelişiminin farklı alanları birlikte değerlendirilmelidir" şeklinde konuştu.

İlgili haber: Eskişehir'de Sağlık Personeline Obstetrik Aciller Eğitimi Verildi

Ailelerin bebeklik ve erken çocukluk dönemindeki gelişimsel farklılıklara dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Köse; baş kontrolünde gecikme, dönme, oturma, emekleme veya yürüme gibi basamakların beklenenden geç gerçekleşmesinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca vücudun bir tarafının daha baskın kullanılması, kaslarda aşırı sertlik veya gevşeklik ve hareketlerdeki asimetrinin çocuk nörolojisi muayenesini gerekli kıldığını hatırlattı. Prof. Dr. Köse, "Her gelişimsel farklılık serebral palsi anlamına gelmez. Ancak çocuğun gelişiminde belirgin bir gecikme veya farklılık fark edildiğinde değerlendirmeyi ertelememek önemlidir. Erken değerlendirme, çocuğun ihtiyaçlarının belirlenmesine ve gerekli desteğin planlanmasına yardımcı olabilir" dedi.

Erken dönemde başlanan desteklerin kapsamının sadece hareket becerileriyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Köse, iletişim, günlük yaşam becerileri ve eğitim sürecinin çocuğun özel ihtiyaçlarına göre planlanmasının önemine değindi. Prof. Dr. Köse, "Erken müdahalenin amacı çocuğu belirli bir gelişim kalıbına zorlamak değildir. Amaç, sahip olduğu potansiyeli mümkün olduğunca kullanabilmesini desteklemektir. Çocuğun hareket etmesi kadar iletişim kurabilmesi ve günlük yaşam becerilerini geliştirebilmesi de önemlidir" ifadelerini kullandı.

Tedavi sürecinin multidisipliner bir yaklaşımla yürütülmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Köse, çocuk nörolojisinin yanı sıra fizik tedavi ve rehabilitasyon, çocuk ortopedisi, fizyoterapi, göz hastalıkları, çocuk gastroenterolojisi, dil ve konuşma terapisi ile iş-uğraşı terapisi gibi branşlardan destek alınabileceğini söyledi. Prof. Dr. Köse, "Çocuğun ihtiyaçları büyüdükçe değişebilir. Bebeklik döneminde öncelikli olan bir hedef, okul çağında farklı bir hedef haline gelebilir. Bu nedenle takip ve rehabilitasyon planı çocuğun gelişimine göre düzenli olarak yeniden değerlendirilmelidir" diye ekledi.

İlgili haber: Sağlık-Sen Beytüşşebap İlçe Temsilciliğine Servet Ataman Atandı

Sürecin tıbbi tedavinin ötesinde aile ve toplum desteğiyle güçlendiğini belirten Prof. Dr. Köse, "Serebral palsi ile yaşayan bireylerin yaşamını yalnızca tıbbi tedavi belirlemez. Aile desteği, eğitim, sosyal çevre ve erişilebilir koşullar da önemlidir. Çocuğun ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerine ulaşabilmesinin yanı sıra eğitim ve sosyal yaşamda desteklenmesi gerekir. Bu yaklaşım, çocuğun günlük yaşamını kolaylaştırmaya ve toplumsal yaşama katılımını desteklemeye katkı sağlayabilir" şeklinde konuştu. Dünya Serebral Palsi Günü'nün farkındalık yaratmak adına değerli olduğunu kaydeden Prof. Dr. Köse, ailelerin gelişimsel farklılıkları gözlemleyerek uzman desteği almaları gerektiğini vurguladı.