Rize'de Gastronomi Günleri: Geleneksel Lezzetler Sıfır Atık Hareketi ile Buluştu

Rize'nin üretim kültürünü, mutfak hafızasını ve gelecek vizyonunu bir araya getiren 6. GastronomiRize Günleri, "Sofrada Yaşayan Miras" temasıyla kapılarını açtı. Dört gün sürecek organizasyonun ilk gününde, kentin 12 ilçesinden gelen 100'ü aşkın yöresel yemek aynı sofrada buluştu. Etkinlik boyunca gastronomi; sağlık, üretim, kültür, iklim ve sıfır atık gibi kritik başlıklar altında kapsamlı bir şekilde ele alındı.

Festivalin en dikkat çeken etkinliklerinden biri, gençlerin öncülüğünde gerçekleştirilen "İklim İçin Horon" oldu. Katılımcılar, Rize'nin simgesi olan çay ve çay bardağı etrafında bir "Sıfır Atık ve İklim Halkası" kurarak; toprağı, suyu ve gıdayı koruma çağrısında bulundu. Bu anlamlı etkinlik, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi’nin sürdürülebilir üretim ve tüketim ilkeleriyle örtüştü. "İklim ve Çevre Dostu Rize" yaklaşımı çerçevesinde; atık ayrıştırma, kompost uygulamaları, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, yerel ürün tercihi ve gıda kayıplarının önlenmesi gibi konular ön plana çıkarıldı.

İlgili haber: Kale'de Gülbağlık Yolu Hizmete Girdi

Festival merkezinde kurulan dev yemek sergisi, Rize'nin 12 ilçesinin mutfak kültürünü yansıttı. 2024 yılında başlatılan saha çalışmalarıyla derlenen ve bir kısmı daha önce kayıt altına alınmamış olan geleneksel tarifler, 2025 yılında tasnif edilerek şefler ve tarif sahipleri tarafından yeniden uygulandı. "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" kitabında yer alan 100'den fazla yemek, festival alanında yeniden hazırlanarak yaşayan bir sergiye dönüştürüldü. Bu çalışma; kentin tarım, hayvancılık, balıkçılık ve saklama yöntemlerini içeren geniş bir gastronomi envanteri niteliği taşıyor.

Sağlıklı yaşam perspektifiyle düzenlenen etkinlikte, Longevity Merkezi Rize bünyesinde hekimler, beslenme ve gastronomi uzmanları bir araya geldi. Yerel ürünler, fermente gıdalar ve geleneksel beslenme alışkanlıklarının sağlık üzerindeki etkileri değerlendirilerek, tarladan tabağa uzanan bütüncül bir hikaye sunuldu. Kentin ekonomik ve kültürel kimliğinin temel taşı olan çay ise özel atölyelerle ele alındı. "Bir Bardak Çayın Geleceği: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Çay Gastronomisi" başlıklı oturumda, çayın geleceği iklim ve üretim açısından tartışıldı.

Kültürel zenginliklerin sergilendiği festivalde; Formulaz, tulum, şiir, arıcılık ve el sanatları gibi pek çok unsur yer aldı. Özellikle çocuklar ve gençler için düzenlenen sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça yapımı atölyeleriyle geleneksel bilgiler yeni nesillere aktarıldı. Ayrıca 150'den fazla kadın üretici, yöresel yemeklerini ve el emeği ürünlerini ziyaretçilerle paylaşarak kültürel mirasın ekonomik değere dönüşmesine katkı sağladı.

İlgili haber: Erzurum Teknik Üniversitesi'nde Yeni Akademik Yıl Bilim ve Hukuk Temasıyla Açıldı

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, etkinliğin sadece bir festival olmadığını, kentin üretim kültürünü ve hafızasını aynı sofrada buluşturmayı amaçladığını belirtti. 2024'teki saha taramalarıyla başlayan sürecin 2026'da tariflerin yeniden canlandırılmasıyla taçlandığını ifade eden Metin, "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" çalışmasının aynı zamanda bir kültür belgesi olduğunu vurguladı.