KUISCID ve Bahçeşehir Üniversitesi, New York'ta Pandemi Hazırlığı Raporu ile Türkiye'yi Temsil Etti

Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) ve tıp dünyasının saygın yayınlarından The Lancet tarafından, gelecekteki sağlık krizlerinde insan odaklı yaklaşımları geliştirmek amacıyla kurulan NUS-Lancet PRIME (Kurumlar, Toplulukları Harekete Geçirme ve Eşitlik Yoluyla Pandemiye Hazır Olma) Komisyonu, üç yıl boyunca 20 ülkede yürüttüğü kapsamlı araştırmaların sonuçlarını içeren raporunu yayımladı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Üst Düzey Haftası çerçevesinde New York'ta tanıtılan "Eşitlik için Pandemiye Hazır Olma Dönüşümü" başlıklı raporun Türkiye'ye yönelik çalışmaları, Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma ve Uygulama Merkezi (KUISCID) tarafından gerçekleştirildi.

Pandemi hazırlığını sadece aşı stokları, laboratuvar kapasiteleri ve acil durum planlarıyla sınırlamayıp daha geniş bir perspektife taşımayı amaçlayan rapor; hükümetler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörden gelen verileri, altı farklı kanıt incelemesini, epidemiyolojik modellemeleri ve gelecek senaryolarını içeriyor. Türkiye'deki araştırma sürecine KUISCID, KUISCID Kurucu Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül ve Bahçeşehir Üniversitesi'nden Prof. Dr. Özge Karadağ destek verdi. Prof. Dr. Özge Karadağ, New York'taki tanıtım toplantısına katılarak Türkiye'yi temsil etti ve ülkede elde edilen deneyimlerin küresel tartışmalara aktarılmasını sağladı.

İlgili haber: Zonguldak'ta Öğretmenin Zamanında Müdahalesi Bir Öğrenciyi Ölümden Kurtardı

20 ülkenin verilerinin analiz edildiği çalışmada, Türkiye özelinde sağlık çalışanlarının kritik bir grup olduğu belirlendi. Araştırma, pandemiye karşı dayanıklılığın sadece enfeksiyon riskini yönetmek değil; aynı zamanda sosyal koşullar, kurumsal güven, sağlık sistemlerinin işleyişi ve bireylerin günlük yaşamlarını sürdürebilme kapasiteleriyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.

PRIME Komisyonu, toplumların korunmasını zorlaştıran beş temel sistemik kırılganlık alanı tespit etti. Bu alanlar; barınma sorunları ve kalabalık yaşam koşulları, temel ihtiyaçların karşılanmasındaki güvencesizlik, sağlık ve sosyal koruma sistemlerine erişimdeki idari engeller, kırılgan sosyal ve sağlık sistemleri ile kurumlara ve sağlık bilgilerine duyulan güvenin azalması olarak açıklandı. Komisyon, bireyleri "kırılgan" olarak etiketlemek yerine, insanları bu duruma iten sistemlerin ve koşulların iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Raporda yer alan varsayımsal bir Influenza A pandemisi modellemesine göre, aşıların hızlı geliştirilmesi can kayıplarını 58,5 milyondan 23,9 milyona indirerek yüzde 59 oranında azaltabiliyor. Aşıların satın alma gücüne göre değil, nüfus bazlı adil bir şekilde dağıtılmasının orta gelirli ülkelerde 2,7 milyon hayatı kurtarabileceği, aşılara yönelik güven artırıcı uygulamaların ise ek olarak 1,9 milyon kişiyi hayatta tutabileceği hesaplandı.

Ülkelerin hazırlık seviyelerini ölçmek için "PRIME Test" adı verilen yeni bir yöntem geliştiren komisyon; bu testle alınan kararların eşitliği sağlayıp sağlamadığını, toplumun güvenini ve katılımını artırıp artırmadığını ve sağlık dışındaki etkilerini değerlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca, hazırlık sürecini güçlendirmek için 10 öncelikli öneri ve altı temel yapı taşı (Foundational Block) sunuldu.

İlgili haber: Kayseri Devlet Hastanesi'nde Palyatif Bakım Hemşireliği Eğitimi Başladı

New York'taki lansmanla birlikte uygulama aşamasına geçilen süreçte, PRIME çerçevesinin ve PRIME Test'in farklı ülkelerde uygulanması, bölge bazlı bilimsel yayınların hazırlanması ve bu yaklaşımın ulusal sağlık sistemlerine entegrasyonu planlanıyor. Bu hedefler doğrultusunda, uluslararası iş birliğini temel alan "PRIME Collective" yapısının geliştirilmesi öngörülüyor.