Böbrek Taşında Enfeksiyon ve Tıkanıklık Acil Müdahale Gerektiriyor

Prof. Dr. Özer Güzel, böbrek taşları ile birlikte seyreden idrar yolu tıkanıklığı ve enfeksiyon durumlarının acil tıbbi müdahale gerektirdiğine dikkat çekti. Güzel, "Özellikle ateşin eşlik ettiği durumlarda taşın kendiliğinden düşmesini beklemek doğru değildir. Öncelikle böbreğin idrar akımını sağlamak ve enfeksiyonu kontrol altına almak gerekir" şeklinde konuştu.

Böbrek taşlarının bazen hiçbir belirti vermeden büyüyebildiğini, bazen ise şiddetli yan ağrısı, bulantı ve kusma ile ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Özer Güzel, tedavi kararının sadece ağrı şiddetine göre verilmediğini açıkladı. Tedavi zamanlamasında taşın konumu, idrar akışını engelleyip engellemediği, enfeksiyon varlığı ve böbrek fonksiyonlarının belirleyici olduğunu ifade etti.

İlgili haber: Türkiye'de Her 8 Bebekten Biri Prematüre Doğuyor: Uzun Süreli Takip Hayati Önem Taşıyor

**Ateş ve Tıkanıklık Durumunda Acil Müdahale Şart**
Küçük taşların hekim kontrolünde takip edilebileceğini ancak her durumda beklemenin uygun olmadığını söyleyen Güzel, "Taş idrar akımını engelliyorsa, böbrek fonksiyonlarını tehdit ediyorsa, ağrı ilaçlarla kontrol altına alınamıyorsa veya kendiliğinden düşme ihtimali düşükse cerrahi tedaviyi değerlendiriyoruz. Özellikle ateşle birlikte seyreden idrar yolu enfeksiyonu ve tıkanıklık, acil müdahale gerektirir. Bu hastalarda önceliğimiz idrar akımını sağlamak ve enfeksiyonu kontrol altına almaktır. Taşın kesin tedavisini ise genellikle enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra gerçekleştiriyoruz" dedi.

**Sessiz İlerleyen Taşlar Risk Oluşturuyor**
Böbrek taşlarının, idrardaki mineral ve tuzların kristalleşerek birikmesiyle oluştuğunu anlatan Güzel, yetersiz su tüketiminin en önemli risk faktörü olduğunu belirtti. Ayrıca aşırı tuz kullanımı, genetik yatkınlık, obezite, metabolik hastalıklar ve idrar yolu enfeksiyonlarının da sürece katkı sağladığını ifade eden Güzel, şunları ekledi: "Her böbrek taşı aynı yapıda değildir. En sık karşılaştığımız türlerden biri kalsiyum oksalat taşlarıdır. Ürik asit taşları ve enfeksiyonla ilişkili taşlar da görülebilir. Taşlar bazen hiçbir belirti vermeden büyüyebilir. Üreter kanalına geçtiklerinde ise şiddetli yan ağrısı, bulantı ve kusmaya neden olabilirler. Bu nedenle yalnızca şikâyetlere odaklanmak yerine risk faktörlerini ve takip ihtiyacını da değerlendirmek gerekir."

**Modern Tedavi Yöntemleri**
Teknolojik gelişmeler sayesinde birçok hastada açık cerrahiye gerek kalmadığını belirten Prof. Dr. Özer Güzel, yöntem seçiminin kişiye özel yapıldığını söyledi. Güzel, "Fleksibl üreteroskopi ve lazerle taş kırma yöntemlerinde, idrar yollarından girerek böbrekteki taşlara ulaşabiliyoruz. Daha büyük böbrek taşlarında ise sırttan açılan küçük bir kanaldan böbreğe girilerek taşların temizlendiği perkütan nefrolitotomi yöntemini kullanabiliyoruz. Uygun hastalarda vücut dışından şok dalgalarıyla taş kırma tedavisi de seçenekler arasında yer alıyor" dedi. Lazer teknolojileri ve esnek cihazların tedaviye büyük katkı sağladığını kaydeden Güzel, en uygun yöntemin taşın boyutu, yeri, sertliği, böbrek anatomisi ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek belirlendiğini vurguladı.

**Korunma Yöntemleri ve Beslenme**
Taş oluşumundan korunmak için dengeli beslenme ve yeterli sıvı alımının kritik olduğunu belirten Güzel, kalsiyum içeren gıdaların tamamen kesilmemesi gerektiğini söyledi. Güzel, "Özel bir sıvı kısıtlaması gerektiren hastalığı bulunmayan kişilerde, genel olarak günlük 2,5-3 litre sıvı alımı hedeflenebilir. Sıvı tüketiminin gün içine yayılması gerekir. Sıcak havalarda ve terlemenin arttığı durumlarda ihtiyaç da artar. Aşırı tuz tüketiminden kaçınmak, hayvansal proteini ölçülü tüketmek ve dengeli beslenmek önemlidir. Kalsiyumdan tamamen uzak durmak yerine, normal miktarda kalsiyumun besinlerle alınmasını öneriyoruz" ifadelerini kullandı.

İlgili haber: Kütahya Şehir Hastanesi'nde Sağlık Personeline Emzirme Danışmanlığı Eğitimi

**Tedavi Sonrası Takip ve Analiz**
Taş temizleme işleminin tedavinin son adımı olmadığını belirten Prof. Dr. Özer Güzel, taşın neden oluştuğunun araştırılmasının önemine değindi. Güzel, "Taşı tedavi etmek kadar yeniden oluşmasını önlemeye çalışmak da önemlidir. Taşın analiz edilmesi, gerektiğinde kan ve idrar tetkikleriyle altta yatan faktörlerin araştırılması gerekir. Her taşın oluşum nedeni aynı olmadığı için korunma önerileri de herkeste aynı değildir. Bazı hastalarda beslenme düzenlemelerinin yanı sıra ilaç tedavileri gerekebilir. Amacımız mevcut taşı tedavi ederken böbrek fonksiyonlarını korumak ve yeni taş oluşma riskini azaltmaktır" şeklinde konuştu.