Ankara'da Kadın Girişimciliğinin Yol Haritası Belirlendi

Ankara Sanayi Odası (ASO), kadın girişimcilerin bilgi birikimlerini, işletme geliştirme süreçlerinde yaşadıkları güçlükleri ve temel ihtiyaçlarını sahadan gelen verilerle analiz eden "Kadın Girişimciliğinde Dönüşüm Açığı: Ankara Örneği" başlıklı kapsamlı bir rapor hazırladı. Sürdürülebilir kalkınmanın temel şartlarından birinin kadınların ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamın her alanına eşit ve güçlü katılımı olduğunu vurgulayan ASO, bu doğrultuda kadın girişimciliğini destekleyecek bir araştırma gerçekleştirdi.

ASO'nun araştırma merkezi ASOSİTAM ve Kadın Girişimciliği Koordinatörlüğü tarafından yürütülen çalışmada, Ankara'da farklı sektörlerde faaliyet gösteren 102 kadın girişimcinin anket yanıtları ile 20 kadınla yapılan derinlemesine görüşmeler analiz edilerek somut uygulama önerileri geliştirildi. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 93'ünün en az lisans, yüzde 42'sinin ise lisansüstü eğitim aldığı ve yüzde 70'inin kendi işletmesinin kurucusu olduğu tespit edildi. Buna karşın, incelenen işletmelerin yarısının 10 veya daha az çalışanla faaliyet gösterdiği ve ihracat yapanların oranının yüzde 29'da kaldığı görüldü.

İlgili haber: Yargıtay'dan Milyonlarca İşçiyi Etkileyen Yıllık İzin Kararı

Kadın girişimcilerin yeniliğe açıklık puanının 5 üzerinden ortalama 4,21 ile yüksek olduğu belirlenirken, ekonomik dönüşümün sınırlı kaldığı saptandı. Raporda, eğitim ve yenilikçi yönelimin büyüme, istihdam ve ihracata daha etkili yansıması için mentorluk çalışmalarının; finansman, teknik iş birliği, üretim ve pazara erişim imkanlarıyla desteklenmesi gerektiği ifade edildi. Eğitim ve yetenek seti ile ekonomik sonuçlar arasındaki bu fark "dönüşüm açığı" olarak tanımlandı. Ayrıca, kendi işini kuran kadınların işletmelerini büyütme ihtiyacının daha yüksek olduğu, mevcut bir işletmeye sonradan dahil olanların ise firmanın kurulu altyapı ve bağlantılarından faydalandığı gözlemlendi. Bu nedenle desteklerin, başlangıç şartları ve ihtiyaçlar gözetilerek tasarlanması önerildi.

Derinlemesine görüşmelerde, finansmana erişim ve girişimci olarak kabul görme süreçlerindeki zorluklar, özellikle yatırım ve büyüme planlarında ön plana çıktı. Sanayi ve teknoloji sektöründeki katılımcılar, mesleki yeterliliklerini sürekli kanıtlamak zorunda kaldıklarını belirtirken, bakım sorumluluklarının iş geliştirmeye ayrılan zamanı kısıtladığı dile getirildi. Aile işletmelerinde ise kadınların üstlendiği fiili yönetim sorumluluğu ile resmi yetki ve mülkiyet payının her zaman örtüşmediği tespit edildi. Raporda, kadınların katkılarının görünür kılınması ve sorumluluklarının karar yetkisiyle desteklenmesi gerektiği vurgulandı.

Tespit edilen ihtiyaçlara yönelik beş uygulama paketi önerildi:
1. Bakım ve Zaman Maliyeti Paketi: OSB ve teknoparklarda çocuk bakım hizmetlerinin sunulması, etkinliklerin gündüz ve uzaktan katılıma uygun düzenlenmesi.
2. Yetki Devri ve Aile Anayasası Paketi: Aile üyelerinin görev, yetki ve devir süreçlerinin yazılı kurallara bağlanması için hukuki ve danışmanlık destekleri.
3. Finansmana Erişim ve Ölçeklenme Paketi: Kredi garantileri, yatırımcı eşleştirmeleri, yatırıma hazırlık desteği ve işletme sermayesine erişim.
4. Köprü Kurucu Ağ ve Kamuya Erişim Paketi: Yeni pazarlara açılma, üniversite iş birlikleri ve kamu imkanlarından yararlanmanın kolaylaştırılması.
5. ASO Kurumsal Temsil ve Görünürlük Göstergeleri Paketi: Kadınların ASO bünyesindeki komite, kurul ve heyetlerdeki temsilinin izlenmesi ve teknik başarılarının görünürlüğü.

Raporda ayrıca, desteklerin gerçek yönetim sorumluluğu taşıyan kadınlara ulaşması için "Fiili Yönetim Kriteri" önerildi. Bu kriter; kadınların bütçe, yatırım, personel ve üretim kararlarında düzenli sorumluluk üstlenmesini, ayrıca ortaklık veya imza/temsil yetkisinden en az birine sahip olmasını esas alıyor.

ASO Meclis Üyesi ve TOBB Ankara Kadın Girişimciler Kurulu Başkanı Hande Öztürk, Fiilî Yönetim Kriteri önerisine değinerek, "Bugüne kadar kadın girişimci sayısı çoğu zaman kağıt üzerindeki ortaklıkla değerlendirildi. Oysa Kurul çalışmalarımızda işi fiilen yöneten ancak imza yetkisi babasında, eşinde veya ortağında bulunan çok sayıda kadınla karşılaşıyoruz. Bu rapor artık onları da görünür kılıyor; görünmeyeni saymak, değiştirmenin ilk şartıdır" dedi.

İlgili haber: Savunma Sanayii Başkanı Görgün: 2026 Yılında 15 Milyar Dolarlık Yeni Sözleşme İmzalandı

ASO Başkanı Seyit Ardıç ise kadın girişimcilerin potansiyelinin üretime daha güçlü yansımasının önemine dikkat çekti.