19. Yüzyıldan Günümüze Ulaşan Trabzon Dondurması Tescillendi

Trabzon'un köklü lezzetlerinden biri olan ve 1800'lü yıllardan beri nesilden nesile aktarılan Trabzon dondurması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası'nın (TTSO) girişimleriyle 17 Eylül 2026 tarihinde gerçekleşen tescil işlemiyle, kentin coğrafi işaretli ürün sayısı 16'ya ulaştı.

Üretiminde Hamsiköy yaylalarından elde edilen süt ve doğal salebin kullanıldığı dondurma, bölgenin gastronomi değerleri arasında önemli bir yere sahip. Tescil sonrası öncelikle İstanbul ve Ankara'da yaygınlaştırılması planlanan ürünün, nihai hedefinin Avrupa pazarı olduğu belirtildi.

İlgili haber: Adana'da Husumetli Evlere Silahlı Saldırı: 3 Kişi Tutuklandı

TTSO Başkanı Erkut Çelebi, coğrafi işaretli ürün sayısının artmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, şu ifadeleri kullandı: "Trabzon’un coğrafi işaret sayısının 16 olması bizi her geçen gün mutlu ediyor. 4 tane daha coğrafi işaret alacağımız ürünlerimiz var. DOKA ile yaptığımız bir projede her ilçeye ayrı coğrafi işaretli ürünler konusunda çalışmalara başladık. Trabzon dondurmasına coğrafi işaret alınması hem turizme destek verecek hem de dünyaya açılması noktasında çalışmalar yapılacak. Trabzon dondurması 1800’lü yıllara kadar dayanan bir geçmişi var. Trabzon dondurmasını sade dondurma olarak düşünebilirsiniz. Sadesi daha çok ön plana çıkıyor. Organik meyveli Trabzon dondurmaları da üretiliyor".

Ürünün şehir için güçlü bir marka haline geleceğine inandığını vurgulayan Çelebi, "Trabzon dondurması Trabzon şehrine katma değer katacak ayrıca Trabzon ismini dünyada duyuracağına inanıyorum. Devamı gelecek. Dondurma bizim için çok önemli bir marka olacak. Dondurmanın ana maddesi inek veya keçi sütü. Onun yanında az şeker kullanılıyor. Ayrıca salep var. O çok kıymetli. Salebin kalitesi tatlandırmayı belirliyor. Türkiye’nin önemli bir markası olan Maraş dondurması var. Avrupa’ya gidince de Roma dondurması ön plana çıkıyor. Trabzon dondurması üçüncü bir şehir ismi olarak dünyada markalaşacaktır" dedi.

Lokma Tatlı Dünyası Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Aktürk ise dondurma kültürünün tarihsel gelişimine değinerek, "Akçaabat’ta kar kuyularından alınan karlarla yapılan dondurmalar soğutuluyordu. Tarih o zamanlara kadar gidiyor. Teknoloji geliştikçe soğutucular çıktı. Dondurma Trabzon’da böylelikle yaygınlaştı" şeklinde konuştu. Hamsiköy bölgesindeki ot florasının sütün kalitesini ve lezzetini artırdığını belirten Aktürk, "O bölgenin ot florasının çok farklı olmasından dolayı sütü çok lezzetli oluyor. Yağlı ve kaliteli süt geliyor. Bu süt ile kaliteli salebi birleştirdiğimizde kaliteli bir ürün çıkıyor. Bu üründe sadece malzemenin kaliteli olması değil, kaliteli bir işçilik ve kaliteli bir reçete oluşturulması baş faktör oluyor" ifadelerini kullandı.

Ürünün akademik çalışmalarla desteklendiğini kaydeden Aktürk, "Atatürk Üniversitesi’nde tahlilleri yapıldı. Akademik çalışmaların ardından TTSO bu işe sahip çıktı. Bugün dünyada Roma ve Maraş’ın ardından üçüncü ilin dondurma markası oluştu. İşimiz burada bitmiyor, bunu dünyaya duyurmamız gerekiyor. İstanbul ve Ankara’ya Trabzon dondurmamızı gönderiyoruz" dedi. Reçetede Hamsiköy sütü ve doğal salebin temel olduğunu, ayrıca ligarba ve aronya gibi yerel ürünlerin de dondurmaya eklendiğini belirten Aktürk, "Bizim reçetemiz Hamsiköy’ün sütü, doğal salep ama her salep aynı ürün olacak diye bir reçete yok. Salebin karışımı, çeşitliliği, nasıl kaynatıldığı, sonraki aşamaları önemli. Dondurmayı artık bölgemizde yetişen ligarba ve aronya gibi ürünlerle de yapıyoruz. Bu ürünleri dondurmayla buluşturuyoruz. Yerelden genele Trabzon’un bir dondurması var. Lokdo olarak biz buna ön ayak olduk. Artık bundan sonra el birliğiyle bir dondurma sektörünün oluşması en büyük dileğimdir" diye ekledi.

İlgili haber: Başkan Hüseyin Arslan Taşköprü OSB'de İncelemelerde Bulundu

Coğrafi işaretin özellikle sade dondurma için alındığını ancak meyveli çeşitlerin de bu baz üzerinden üretildiğini açıklayan Aktürk, Avrupa pazarına giriş için altyapının oluşturulduğunu ve görüşmelerin sürdüğünü belirtti.